De zoon van een gazzen

gezegd zou hebben tot de dienstdoende Amerikaanse functionaris (voor wie hij ‘twee pakken’ materiaal meebrengt; cf. pag. 233): ‘Ich bin bereit dies zu übernehmen’. Hij werd niet serieus genomen, uitgelachen en veranderde terstond en wezenlijk van mentaliteit. In deze geest uitten zich alle ter zake bevoegde kenners van deze periode.

Bij pag. 239

Zie over S. A. van Vriesland het herdenkingsboekje Siegfried van Vriesland -May 2nd, 1886-December tfh, 1939. Met bijdragen o.m. van Victor E. van Vriesland (‘My Brother’s House’), Abraham Granovsky, Harry Sacher en anderen.

Ik ben Mevrouw Mirjam de Leeuw te Haifa dank verschuldigd voor de inzage van vertrouwelijke correspondentie.

Bij pag. 245 (vergelijk ook pag. 67 v.v. de Verzen van Jezus)

In hoeverre Jacob Israël - vroeger en later - geflirt heeft met het Christendom en zijn gedachten (en gedichten) op dit punt serieus dienen te worden genomen, vormt een probleem apart. Veel is hier nog niet opgelost. Er bestaan gronden om te vermoeden, dat hij misschien zelfs een korte periode in een klooster (waar? in België? wanneer?) heeft vertoeft. Zijn zinnelijke Christusverzen doen o.i. niet zeer christelijk aan. In de correspondentie met Van Eeden blijkt o.i. niets van toenadering in dat late stadium. Uit de nagelaten Kwatrijnen valt wel op te merken, dat de Joodse dichter met dit element blijft spelen, maar op afstand.

‘Een kardinaal is in de stad gekomen,

Men verlicht feestelijk het Hooge Huis.

De nacht ligt stil. De jaren stroomen:

Jeruzalem onder het stralend Kruis.

De Kerk viert feest voor een van zijne vorsten.

Een Kruis van Licht brandt op ’t hoog huis van ’t klooster.

Jeruzalem liet één aan ’t Kruis verdorsten.

Eenen Vervoerder of een Trooster?’

Bij pag. 243 v.v.

R. Cha'im Sonnenfeld was - naar veler mening (wij noemen speciaal Prof. Dr. B. de Vries) geen Raw (Opperrabbijn) in de eigenlijke zin, doch in eerste instantie een ‘sjocheet’, en als zodanig (naar Oosteuropese maatstaven)

375