De zoon van een gazzen

geweest - zijn vertrouwde vriend Frederik bleef zwevende en zoekende, als hij zelf.

Uit Jaffa, i8-8-’i9:

Ik heb je laatste boek over Jezus gelezen. Ik wilde, dat wij daarover eens spreken konden. In zijn menschelijkheid staat Jezus niet zoover van ons Joden af.

En iets later:

Ik lees alles wat je schrijft. Ook over de Katholieke kerk. Je schrijft er wijzer over dan zij zelve zijn. Kwam je erin! Ach, het is net als het Zionisme. De idee is mooi. Maar de goede lieden! Oppenheimer. Belangrijk zooals je hem ziet. De productie-coöperaties slagen hier niet. Ze verslinden een massa geld. Het is weer het oude lied: een mooie idee, maar leelijke men-schen.

Maar tussen Reb Chalm en Adil Effendi was voor het katholicisme van de nieuwe missionaris minder plaats overgebleven dan deze verwachtte. ‘Min hakatsé el hakatsé’ (van het ene uiterste naar het andere) was al erg genoeg ! Te moeten denken aan het dansen op een koord, dat kon leiden naar drie of nog meer eindpunten, maakte hem duizelig. Het nu was alzo ingewikkeld.

In zijn nieuwe ‘synthese’ boeide hem intussen het Oriëntaalse, het Arabische nog het sterkst. Dit zou hem immers verlossen van die andere gespletenheid, die hij nooit had kunnen helen maar die de primaire bron van zijn creatief leven had uitgemaakt. Was hij niet de vader van zovele tedere zangen! Hier in de Oriënt liepen de P. L. Taks niet storm tegen een dichter van de zonde. En bij Allah - wie kon ze lezen zijn nieuwe kwatrijnen: geen Adil Effendi en evenmin Reb Chaïm Sonnenfeld! Maar van Het Joodsche Lied moest hij nu definitief afscheid nemen. De Tweede Bundel kwam in 1921 moeizaam van de persen der Wereldbibliotheek. Zij werd samengesteld uit een aantal teksten, die (volgens Lekkerkerker) ‘blijkbaar op verzoek van de dichter, die te Jeruzalem woonde, uit verschillende periodieken zijn overgetypt; uit een drietal uit periodieken geknipte gedichten; en uit dertien gedichten in ’s dichters handschrift.

Het is zeker, dat het manuscript door de dichter zelf persklaar is gemaakt. Immers in de getypte zowel als in de gedrukte teksten treft men correcties van zijn hand aan. Doch de dichter heeft kennelijk niet beschikt over de gedrukte teksten van de verzen die waren overgetypt, daar deze niet door

246