De zoon van een gazzen

de nieuwe Jacob Israël zich reeds zo snel als vijand van het Zionisme ontpopte. Meerderen was dit aanvankelijk bovendien nog niet geheel duidelijk! De N.Z.B. had zich onder De Lieme ontwikkeld tot een select kader van Joodse intellectuelen, dat de wereldorganisatie (waarin De Lieme zelf gedurende een korte tijd een leidende positie innam) bittere kritiek niet spaarde. Wat was er - zo oordeelde menigeen - tegen een objectieve stel-lingname, op dit hoge - ook literair hoge - niveau. Het Handelsblad bracht door deze fraaie feuilletons het Joodse vraagstuk voor een algemeen-be-schaafd publiek. Daar hadden de Zionisten toch altijd voor gevochten! Milde twijfel maakte maar al te gauw voor bittere zekerheid plaats. De gefrustreerde ambassadeur in-buitengewone-dienst-van-zichzelf heeft reeds in het voorjaar van 1919 het politieke Zionisme voorgoed de rug toegekeerd. Dan reeds is hij op weg zijn daardoor ontstaan isolement op te vullen door - nieuwe uitersten. Als eenmaal in 1911 staat in zijn levensbeeld de Heilige Sabbath geflankeerd, niet door Sanctus Thomas deze keer, maar door Allah zelf en diens dienaar Adil Effendi.

Een beschouwing (gedateerd 2—5—1919 en op 3-6-1919 in het Handelsblad verschenen) omlijnt zijn inzichten:

In een vorigen brief heb ik u beloofd, iets mede te deelen over het kiesrecht voor de Joodsche Constituante. Intusschen zijn de verkiezingen weder uitgesteld. Niemand weet eigenlijk precies voor hoelang. Maar waarschijnlijk wel, totdat over het lot van Palestina beslist zal zijn. Toen men den verkiezingsdatum vaststelde op 24 Nissan en de bijeenkomst op den 33Sten dag van den Omer, was de gedachte, dat dan ook wel over het lot van het land beslist zou zijn. Te voren heeft een constituante eigenlijk geen zin.

Het is misschien wel goed, dat de verkiezingen nog niet plaats hebben. Het politieke leven kan zich dan eerst nog wat ontwikkelen. Dat is waarlijk wel noodig. Een dagblad hebben we hier nog niet eens. Onder de Turken was van politiek leven geen sprake. En eerst langzamerhand beginnen zich de politieke partijen te vormen en te bevestigen. Ik heb een onderhoud gehad met den heer A. M. Borchof, een bekenden politicus en publicist hier. Een van de kopstukken van de radicale partij. Met de kopstukken van de andere partijen hoop ik later te spreken. De partijgroepeering is hier ongeveer als volgt: I. De Poalei-Zion = Zionistische arbeiderspartij, de socialisten. II. Poëil Ha-zaier = de Jonge Arbeider, nauw aan de voorgaande verwant. III. De Radicalen, wier program ik u zoo dadelijk geven zal. IV. De Ezrach-partij, over wie ik later meer schrijven zal. Het woord ‘Ezrach’ be-teekent ‘burger’. Zooals ik u vroeger al eens schreef, zijn de elementen, die

242