De zoon van een gazzen

in openbare vergaderingen van Joden), gaan mijne gedachten terug naar die groote Joodsche vergadering, naar die Congresdemonstratie, welke ik van hoe langer hoe meer beteekenis acht, naarmate zij verder achter ons ligt. En aan een enkelen zin van een enkelen spreker is het, dat ik U herinneren wil. Maar tevoren dit. Het Congres is gehouden midden Februari en ligt 8 a 9 maanden achter ons. Maar ik meen voor een woord van dank is het nooit te laat. Ik breng nog heden een woord van dank aan de besturen en aan alle sprekers van de Alliance, de Ito en de N.Z.B. voor de wijze waarop zij medegewerkt hebben aan het welslagen dezer demonstratie van Joodsche eenheid.

Met bijzonderen weemoed herdenken wij het overlijden van den voor-treffelijken Opperrabbijn van Friesland. Wij herdenken het vele, dat hij voor het Jodendom gedaan heeft, al was hij geen Zionist en al zijn wij overtuigd, dat zijn voortreffelijk werk meer beteekenis zou hebben gehad, ware hij wel Zionist geweest. Moge het aandenken aan dezen goede en rechtvaardige onder Israël ons ten zegen zijn.

Doch het middelpunt van de Congresdemonstratie was voor mij de Am-sterdamsche Opperrabbijn, de man aan wien ‘de Zionistische Stem’ terecht hulde bracht voor hetgeen hij gedurende den geheelen oorlog voor het gansche Jodendom heeft gedaan. Hij was het, die mij herinnerde aan het Jisjoew Erets Jisroèil (= het zich vestigen in Palestina), dat ook voor ons gewijde plicht is. Dat is mij van het Congres, in alle vreugde, in alle spanning bijgebleven. Ik zoude alles kunnen vergeten, maar dat Jisjoew Erets Jisroèil niet. Maar onder Jisjoew Erets Jisroèil wordt niet verstaan het tijdelijk bereizen van het Heilige Land.

Het is ook niet, wat men mij heeft aangeraden te doen, zich eerst rijk werken in Holland of in Indië en dan als een zalig zat renteniertje zijn laatste leventje opmaken in het Heilige Land.

Dit Jisjoew echter beteekent ‘bezetten’. (Mijn leermeester heeft mij onderwezen dat het de Piel is, en dat het de beteekenis van ‘sterk bezetten’ heeft). Niet dat men het land bezetten moet met troepen, maar dat men het land bezetten moet met al zijn vermogens van verstand en van gevoel. Men moet zich geheel geven aan het land, zooals de wolk zich geeft aan de zon, en de zon zich geeft aan de bloemen.

Jisjoew Erets Jisroëil beteekent: het Land brengen tot zijn uiterste voortbrengende kracht en het volk brengen tot de uiterste spanning van alle vermogens. En dit alles niet om geldelijk gewin, om spoedig rijk te worden, maar in dien heiligen geest van liefde en verdraagzaamheid die de geest is van de Touroh. Dat is gelijk de Raw het heeft gepredikt. En dit is niet een

215