De zoon van een gazzen

Beste Van Eeden, dit wordt een deugdelijke zakenbrief. Het is waanzinnig druk, maar met de kerstvacantie wordt het wat stiller. Ik kom de volgende week Zondagmiddag, ’s Avonds acht uur moet ik te Hilversum zijn. In Oc-tober heb ik hier voor de Zionistische studenten mijn gedichten gelezen. Ik heb daar ontmoet eenen student Abel Herzberg, die pas in Rusland was geweest. Ik heb na afloop van de lezing lang met hem daarover gesproken. Hij wil mij gaarne nog eens hooren lezen en zou Zondag met mij naar Hilversum kunnen gaan. Mag ik hem Zondagmiddag meebrengen? Het is een aardige bescheiden jongen van wie je geen hinder zult hebben als vroeger zoo vaak van mij. Behoudens tegentijding zal ik denken dat dit goed is?

En een week later aan Verwey:

Ik ga morgen naar Van Eeden en des avonds Joodsche Liederen van mij zelven lezen te Hilversum. Ik ga niet alleen, maar vergezeld van eenen jongen joodschen vriend, een student van Russische afkomst, die pas in Rusland was geweest. Ik vind dit prettig te doen.

9—12—1912:

Ik las gister mijn joodsche liederen voor in een joodsche vereeniging te Hilversum. Hun liefde vergoedt mij veel leed.

Aan Abel Herzberg ook is het eerste opgedragen van de reeks Aan Joodsche Vrienden. Temidden van hen voelde hij zich veilig en schreef hij de gelegenheidsliederen, die een belangrijk deel van de eerste bundel vullen: die op de Nederlandsche Zionistische Studentenorganisatie en het Joodsch Nationaal Fonds. Hun karakter werd door J. C. Bloem op juiste waarde geschat toen hij schreef:

‘Benijdenswaardige gave! Natuurlijk is van het zeer omvangrijke oeuvre dat zoo moest ontstaan, lang niet alles superieur of zelfs maar goed, maar welk een (ver)vulling van het leven van een dichter, welk een terugkeer tot wat in vroeger, krachtiger tijden wellicht eigenlijk de hoogste taak van den dichter is geweest.’

Hij was op weg de dichter van het Nederlandse Zionisme te worden. Vooral bij Verwey zoekt hij zijn afzetgebied.

3-6-1912:

Met de publicatie van mijn lied (op het Joods Nationaal Fonds) in De Be-

175