De zoon van een gazzen

‘Eeuwig leven beheerscht eeuwigen Dood’. Ik zie alles waarvan Kropotkine schrijft. Dat is fnuikend. Later meer. Ik ben moe. Maar tevreden over wat bereikt.

Veel liefs aan allen Joop.

Hij bereikte echter de facto niet veel. Van de ruim 700 gevangenissen bezocht hij zegge en schrijve 1%: 7! Interessant blijven zijn beschouwingen slechts door een sterk persoonlijk literair accent. De innige genegenheid voor Georges Dmitrenko is in haar gevoelige directheid bepalend voor het onzakelijk karakter van alle 160 kleine pagina’s. Enig practisch effect van betekenis bleef dan ook uit. De tweede reis, die op 15 februari 1913 aanvangt, boekte, zo het mogelijk was, nog minder resultaat. Van betekenis blijft dit hele levensfragment hoogstens voor het contact van de dichters der Beweging met facetten van het maatschappelijke leven.

Want in het tijdschrift van Albert Verwey verschijnen ook deze artikelen van Jacob Israël de Haan. Even had het nog mogelijk geschenen, dat er opnieuw contact zou ontstaan tussen de S.D.A.P. en de verloren gazzenszoon. De confrontatie met het Tsaristische Rusland had de dichter wederom naar links gedreven. Maar na een eerste opflikkering schijnt de belangstelling van het socialistisch dagblad geluwd.

Hij had zich van dit eerste politieke optreden wel erg veel voorgesteld. In de brieven aan Van Eeden straalt iets door van de ontluikende staatsman, die mede het wereldgebeuren bepaalt! Uit Parijs luidt een schrijven van de bedrijvige ‘minister van Buitenlandse Zaken’:

Hotel Lutetia    Paris 25-i2-’i2

Beste Van Eeden, zooals Carry je al verteld zal hebben heeft mijn bezoek bij Dillon weinig of niets gegeven. Toch is het nu het goede moment. De Russische Regeering aarzelt. De verkiezingen voor de Doema zijn niet geworden wat zij daarvan hadden gehoopt. Oorlog voeren met Oostenrijk durven en kunnen zij niet, omdat ze de spoorwegwerkers absoluut niet kunnen vertrouwen en de andere arbeiders evenmin. Er dreigt zelfs een ministeriëele crisis. Ik heb nog geene couranten gekregen maar heb hierover goede informaties. De Russen hier zeggen: het is nu het goede psychologische moment, wij moeten nu ingrijpen. Ik doe mijn uiterste best, maar mijn kracht en vooral mijn invloed is niet onbeperkt. Wat ik je nu namens de Russen hier vraag is dit: in de Frankfurter Zeitung of in een ander groot Duitsch blad naar aanleiding van mijn artikelen een feuilleton te schrijven

135