De zoon van een gazzen

wie hij wist, dat hij de zoon van een gazzen was. Hij ontvangt hem - zij het aarzelend - hij spreekt met hem.

‘Mijnheer Albert Verwey,

Van Eeden zei, dat u ’t zoo gek vindt, dat ik Van Eedentje zeg. Maar ik vind ’t niks erg. Daarom mag ik ’t wel zeggen.

Maar V.E. zei ook, dat u mij zooveel moois en goeds zoudt weten te zeggen van mijn niet goed-zijn van verzen. En dat u ’t zeker wel goed zoudt vinden als ik eens bij u kom. Vindt Albert Verwey ’t goed? Dan moet u ’t eerst schrijven. Ik wil weten dat u ’t goed vindt. Woensdag a.s. ben ik nog een dagje in Noordwijk. Is ’t dan goed? Ik wist niet, dat u zooveel babys hadt. Zeven vind ik erg veel.’

Van het werkelijke contact tussen de beide dichters uit deze vroege jaren is intussen niet veel bekend, ook al omdat De Haan nagenoeg alle aan hem gerichte correspondentie tijdens zijn leven heeft vernietigd. Dringend heeft hij zijn vrienden verzocht zulks ook te doen met zijn brieven. Gelukkig voor ons hebben dezen niet altijd aan zijn verzoek gevolg gegeven.

Er is ten aanzien van de verhouding Jacob Israël de Haan - Albert Verwey dus sprake van een eenzijdige belichting; temeer omdat deze hyper-ego-centrische mens in al zijn lange brieven alleen maar naar zichzelf schijnt te luisteren. Maar die enkele keer, dat wij - door een afschrift in klad - Albert Verwey zelf aan het woord horen, worden we gefrappeerd door diens visie op het groeiende dichterschap van de onderwijzer, die gebukt gaat onder de Pijpelijntjes-affaire. Juist in die dagen zendt hij Verwey een overdruk van zijn Spel van verwoest Jeruzalem.

De reactie?

Noordwijk a/zee 23 Juni 1903

Waarde Jacob de Haan,

Uw ‘Spel van verwoest Jeruzalem’ heb ik gelezen en ik ben er niet rouwig om. Het is zoo goed als ik, uit uw kleinere gedichten voor me, niet had verwacht. Vinding en inrichting van het stuk vind ik uitstekend. De tooneelen zijn doorgaans levendig. De verzen zeer werkelijk verzen, geen jambisch proza, en sommige plaatsen zijn van verbeelding en zegging gelijkelijk mooi. Het zou, dunkt me, de moeite loonen later dit stuk te herzien. Sommige gerektheden en herhalingen konden dan worden teruggewerkt, en een aantal onbeholpenheden en onrijpheden in de uitdrukking en de ver-

107