Van Israelieten tot Israeliers

geschied kunnen zijn, als toen de Arabieren zich tegen de geallieerden hadden gekeerd? En wat was er dan uit dit Midden-Oosten geworden, ook en vooral voor de Joden?

Na die grote slag kwam alles anders te liggen, en of de Britten hieruit de juiste consequenties hebben getrokken, blijft hoogst questieus. Dit was te ernstiger, omdat sedert die beslissende dagen de Russen ook in dit Midden-Oosten een mededinger van importantie waren geworden. De oriëntatie op Moskou lag Londen niet. Dat de Sowjets in München buiten de Europese politiek waren gehouden had reeds tot een uiterst kritieke situatie geleid in augustus 1939, toen Molotov en Ribbentrop elkander schenen te hebben gevonden. Het was voor de verduidelijking der verhoudingen maar goed dat Hitler Rusland binnenviel en dat er (26 mei 1942) een Engels-Rus-sisch verdrag tot stand kwam, dat — naar Britse opvattingen — ook de Engelse posities in het Midden-Oosten garandeerde. Zo leek het althans! Maar het Russische imperialisme wilde het anders en zocht al spoedig na 1945 via de uiterste randen in dit oliegebied te penetreren, daarbij ook op internationaal niveau (in de Verenigde Naties) tactisch manoeuvrerende. Engeland was verzwakt en werd ten overvloede nog tegengewerkt door... de U.S.A., dat zich plotseling (zulks in tegenstelling tot de Sowjets) als een vriend van het zionisme voordeed. Zo spitste zich in 1946 en 1947 de toestand in dit deel der wereld toe, met Rusland en de Verenigde Staten als de twee grote honden... en Engeland als het kleine hondje, dat met de staart tussen de benen er vandoor ging.

Zo en niet anders moeten wij de directe voorgeschiedenis van de Staat Israël benaderen. Want alleen op deze wijze kan straks het juiste licht vallen op de politieke vooravond van de 14e mei 1948.

Professor Schokking formuleert het niet te nuchter als hij schrijft:

“De half begrepen anomalie van dit alles werkte te verwarrender, omdat, waar het over de immigratie der Joden liep, de Amerikanen niet enkel werden bewogen door misschien wel eens wat overhaast bij de presidentsverkiezingen gedane beloften, maar ook door een verre van toevallige voorliefde voor het Amerikaanse politieke denken. Meer dan enige andere Staat ter wereld heeft de door en door humane gemeenschap der Joden in Palestina, met haar achtergrond van onzegbaar lijden en haar dynamiek, op dit denken indruk gemaakt. Het tast immers zelf naar een in deze technische eeuw passend beeld van de waarachtige mens. De ontwikkeling dreigde Engeland boven het hoofd te groeien. Het zag nog maar één uitweg, zich terug te trekken en zijn verdedigingslinie naar achteren, naar de Oostkust van Afrika, te verplaatsen. Vrij plotseling gaf het achtereenvolgens op 18 en 20 februari 1947 te verstaan, dat het zijn posities in Palestina en Indië wilde opgeven. Enkele weken daarna deden de Verenigde Staten met het

152