voortreffelijke soldaten leverde voor de strijd der Geallieerden. En niet zonder aarzeling richten wij nu onze belangstelling op het politieke wespennest, dat de Mandataris toch al met zoveel onontwarbare problematiek had geconfronteerd. Want de waarheid van het geestige adagium “oleum non olet” zou sedert de Tweede Wereldoorlog sterker tot de verbeelding van de gehele wereld spreken dan ooit tevoren. Een paar gegevens kunnen geen kwaad.
Een olie-expert schreef in 1946 (Royal Central Asian Journal, January):
'‘Het Midden-Oosten bevat reserves, die het misschien vooraan plaatsen in de rij der oliegebieden van de wereld. Zijn betekenis zal de komende jaren nog toenemen, naarmate de productiviteit van andere gebieden, met name die van de Verenigde Staten van Amerika, geleidelijk af neemt. Deze grote olierijkdom wordt gedeeld door Perzië, Koeweit, Saoedi-Arabië, Bahrein en Egypte en het is mogelijk dat in de toekomst nog olie ontdekt wordt in de sjeikdommen van de “Trucial Coast” en van Oman, in Syrië, Palestina en Transjordanië.”
De olie van Perzië en Mesopotamië was reeds bekend in de oudheid, maar de moderne exploitatie is eerst betrekkelijk laat ter hand genomen (kort voor het uitbreken van Wereldoorlog I) en aanvankelijk in een betrekkelijk langzaam tempo.
De volgende cijfers geven duidelijk aan hoezeer sindsdien de producten van ruwe olie (in het gehele Midden-Oosten) is toegenomen, ook in verhouding tot andere productiegebieden (in miljoenen metrieke tonnen):
1900
1920
1938
1945
1950
Ver. Staten
8,6
61,1
164,1
231,5
270,0
Mexico
—
22,7
5,5
6,1
10,6
Caraibisch gebied
—
0,4
32,5
49,6
85,9
Rusland
11,0
3,5
29,7
19,3
37,6
Eur. (excl. Rusl.)
0,6
1,9
8,0
6,6
8,8
Midden-Oosten
—
1,8
16,1
27,0
87,6
Verre Oosten
0,6
3,8
10,0
1,9
12,8
Overige
0,2
0,9
5,7
6,6
9,6
21,0
96,1
271,6
348,6
522,9
Het aandeel van deze gebieden in % van de totale wereldproductie bedroeg in 1950: Verenigde Staten 51,6%, Mexico 2,0, Caraibisch gebied 16,4, Rusland 7,2, Europa (excl. Rusland) 1,7, Midden-Oosten 16,8, Verre Oosten 2,5, overige 1,8.
150