Van Israelieten tot Israeliers

lieten passeren, is duidelijk. Baeck werd gearresteerd en niet voor de eerste keer. Hoe vervuld van eerbied wij ons gevoelen tegenover deze heros, het moge ons niet verhinderen vast te stellen dat het daadwerkelijk verzet der Duitse Joden niet is gekomen, niet kon komen.

Daarvoor was — historisch beschouwd — een andere evolutie nodig geweest, onaangetast door een cultuur-symbiose, die in Duitsland, via een te heftig nagestreefde Emancipatie, de strijdbaarheid van massa en individu had aangetast. Meer naar het oosten zullen we moeten gaan, waar in Warschau de opstand in het Getto de wereld aantoonde dat Joods heldendom nog altijd aanwezig kon zijn, daar waar externe verschijningsvormen anderhalve eeuw de Emancipatie van dit volk in de weg hadden gestaan. Uit 1943 dateert de in het Jiddisj gestelde proclamatie van Mordechai Tennenbaum Tamaroff, aldus luidende:

“Broeders Joden!

Verschrikkelijke tijden zijn over ons gekomen. Het is niet langer alleen het getto en de gele ster, niet alleen haat en vijandschap, vernedering en hoon. De dood ziet ons nu in het gelaat! Onze vrouwen en kinderen, onze vaders en moeders, onze broeders en onze zusters worden weggevoerd om te sterven. Duizenden zijn weggeleid om te sterven en nog tientallen duizenden zullen hen volgen.

In deze uren van verschrikking, die beslissen over ons lot, of we zullen bestaan of niet bestaan, wenden wij ons tot u met deze woorden:

U moet dit weten...

Vijf miljoen Joden van Europa zijn reeds vermoord door Hitler en zijn beulsknechten. Van de Poolse Joden is nog maar vijf percent over. In Chelmno en in Belzee, in Auschwitz en Treblinka, in Sobibor en in andere dodenkampen werden meer dan drie miljoen Poolse Joden gemarteld en vernietigd op talloze onmenselijke manieren.

U moet dit weten: Alle verbannen Joden gaan hun dood tegemoet! Hecht geen geloof aan de propaganda van de provocateurs der Gestapo, noch aan de brieven die ontvangen zouden zijn van de weggevoerde mensen. Dat is een cynische leugen! De weg van de bannelingen voert naar reusachtige crematoria en massagraven, diep in de Poolse wouden. Ieder van ons behoort tot hen, die ter dood veroordeeld zijn!

Wij hebben niet langer iets te verliezen!

Gelooft niet dat werken uw redding zal zijn. Na de eerste actie zal de tweede komen, en de derde — tot de laatste der Joden. De verdeling van het getto in verschillende categorieën is niets anders dan een truc van de verraderlijke Gestapo, met de bedoeling ons om de tuin te leiden, en voor henzelf het werk makkelijker te maken door middel van allerlei illusies!

138