Van Israelieten tot Israeliers

treffelijk niveau bleef demonstreren, bewees de bekende Schocken-Verlag. Bewezen ook periodieken als (wetenschappelijk) Die Monatsschrift für die Geschichte und Wissenschaft des fudentums, waarvan de allerlaatste jaargang als een bibliofiele zeldzaamheid op de Joodse boekenmarkt geldt, en (algemeen) Die jüdische Rundschau, die moedig het nationaal-Joodse standpunt verkondigde. Maar dit alles voltrekt zich binnen de geestelijke sector. Evenzeer als dit het geval is met de waardige houding van Leo Baeck, die in 1933 de leiding van het Duitse Jodendom op zich nam en dat op on-navolgbaar-integere wijze. Zijn moed blijkt uit het gebed, dat de Rabbijn op de avond van Kol Nidre (de avond vóór de Grote Verzoendag) in alle synagogen van Duitsland liet uitspreken:

“In dit uur staat ieder mens in Israël rechtop voor zijn God, de God van gerechtigheid en barmhartigheid, om zijn hart te openen in gebed. Voor God willen we bevragen onze wegen en onderzoeken onze daden, de handelingen die we hebben gedaan en die, welke wij ongedaan lieten. Wij willen in het openbaar de zonden bekennen, die wij hebben gepleegd en God vragen ze ons kwijt te schelden en te vergeven. Onze zonden kennende, zowel persoonlijke als in gemeenschap gepleegd, laat ons verachten de laster en kwaadsprekerij die tegen ons en ons geloof gericht zijn. Laat ons vaststellen dat het leugens zijn, te gemeen en zinneloos voor ons om er acht op te slaan.

God is onze toevlucht. Laat ons vertrouwen op Hem, onze bron van waardigheid en trots. Dank de Heer en loof Hem voor ons lot, voor de eer en de volharding waarmee we vervolging hebben doorstaan en overleefd.

Onze geschiedenis is de geschiedenis van de grootheid van de menselijke ziel en de waardigheid van menselijk leven. Op deze dag van kommer en pijn, omringd door ongerechtigheden en schandelijkheid, willen wij onze ogen wenden naar de dagen van vroeger. Van generatie op generatie heeft God onze vaderen gered en Hij zal ons redden en onze kinderen, in de dagen die komen. Wij buigen ons hoofd voor God en blijven oprecht en rechtop tegenover de mensen. Wij kennen onze weg en zien het pad naar ons doel. Op dit uur staat het huis Israël voor zijn God. Ons Gebed is het gebed van alle Joden; ons geloof is het geloof van alle Joden die op aarde leven. Als wij kijken in de gezichten van die en genen, weten we wie we zijn; en als we onze blikken hemelwaarts richten, weten we dat de eeuwigheid binnen in ons is. Want de Leidsman van Israël sluimert noch slaapt. Onze harten stromen over van gevoelens van rouw en verlatenheid. Laat ons ernstig en met eerbied schouwen in de verborgen diepten van onze ziel, en laat dat, wat niet kan worden uitgesproken zinken in het zwijgen van de overpeinzing.’’

Dat de nazi’s de zinsnede over “laster en kwaadsprekerij” niet straffeloos

137