Van Israelieten tot Israeliers

“Aber ich glaube, man wird uns nicht in Ruhe lassen.

Durch Druck und Verfolgung sind wir nicht zu vertilgen.”

Hij voorvoelde het en wees de oplossing aan, die wij al kennen: de Judenstaat. Hoe stond het eigenlijk in het Joodse land, dat wij verlieten in de jaren toen de Derde Alija tot haar hoogtepunt was geklommen? Dezelfde jaren, dat de Amerikaanse immigratiebeperkingen de Joodse “Drang nach dem Osten” gingen bevorderen.

Tussen 1924 en 1929 krijgt de Vierde Alija haar beslag. Haar mensenmateriaal, voor meer dan 50% uit Polen stammend, vestigde zich nagenoeg geheel in de steden (80%) Jeruzalem, Haifa en Tel Aviv, welke laatste stad zich het snelst ontwikkelde. De huizen rezen er bij honderden uit de grond; in één enkel jaar steeg het inwoneraantal van 3600 tot 13.000! Alleen al in 1925 werden er 1300 bouwvergunningen verleend tegen 677 in 1924. Ook de industrie beleefde een tijdperk van ongekende bloei. Hetgeen niet wegnam dat omstreeks datzelfde jaar 1925 zich - als gevolg mede van externe ontwikkelingen - symptomen van een naderende economische crisis aan-kondigden. Want de jaren 1925-1929 zouden ook dit kleine en kwetsbare land hun moeilijkheden niet sparen, hoezeer juist omstreeks dat laatste jaar een interne evolutie wederom aanleiding kon zijn tot stijgend optimisme. Werd door de uiteindelijke toetreding van niet-zionisten tot de Jewish Agency niet onomstotelijk gedemonstreerd dat het in Palestina ging om een centrum van alle Joden? Juist echter in 1929, op het moment, dat de grote wereldcrisis in West-Europa gevaarlijke consequenties zou gaan inleiden, overvielen (na een periode van 8 jaar rust) fanatieke Arabieren Joodse kolonies en vermoordden en verwondden honderden Joden.

Dat slechts kleine en geïsoleerde nederzettingen waren aangevallen en dat ook daar hevig en niet zonder succes door Joden was gevochten, demonstreerde de gegroeide en groeiende kracht der Jisjoew. Was dit ook niet de diepere oorzaak van de aanvallen geweest — en van de daaruit resulterende starre Britse Mandaatspolitiek?

De Parlementscommissie (naar haar voorzitter de Shaw-commissie genoemd) stelde immers vast dat de zionistische immigratie- en bodempoli-tiek wel het wantrouwen der Arabieren moesten opwekken. Ook dit was een visie op het probleem en nog wel de officiële, in 1930 bekrachtigd door het rapport Hope Simpson (genoemd naar de man, die in dat jaar de situatie ter plaatse had onderzocht) en het beruchte Witboek, beide tegelijkertijd gepubliceerd en door de zionistische leiders terecht als een klap in het aangezicht beschouwd. Toen na een half jaar intensieve politiek begin 1931 een koerswijziging inzette, die de immigratiebeperkingen verzachtte, herademde de Joodse wereld.

De Jisjoew had intussen met een verheugende, innerlijke kracht haar ar

132