Van Israelieten tot Israeliers

Apart - zelfs naar de maatstaven van het liberale Jodendom, dat zijn zelfbehoud toch zin wilde geven door een op wijsgerige (semi-Christelijke) gedachten stoelende missionarische gerichtheid.

Apart tenslotte naar de normen van de geassimileerde orthodoxie, die het lijden gedurende het galoet religieuze zin wilde verlenen, door de theodicee, waarmee deze Joden God maar niet minder hun apart bestaan trachtten te rechtvaardigen en te verklaren. Maar alles bij elkander een raadsel dit volk - een wonder misschien - maar voorlopig bovenal: slachtoffer. Want de Hitler-ideologie streefde naar een oplossing van de ingewikkelde problematiek: de vernietiging. Hier kan worden volstaan met het gegeven, dat het continentale Europese Jodendom - dat sinds 1917 al het Russische centrum min of meer vaarwel had moeten zeggen — in 6 jaar van Gods aardbodem werd weggevaagd. Eén derde van het gehele volk!

Wie van de alle door ons genoemde en geciteerde Jodendomsideologen had dit ooit voor mogelijk gehouden?

In 1933 sprak Leo Baeck de gedenkwaardige woorden: “Die tausendjährige Geschichte der Juden Deutschlands ist beendet.” De ondertitel van de Tentoonstelling Monumenta Judaica te Keulen (1963/4) luidde: 2000 Jahre Geschichte und Kultur der Juden am Rhein. Wie kijkt er op één millennium? Wat hielp het bovendien of iemand zou bewijzen dat de Joden in een land reeds hadden gewoond nog vóórdat prehistorische wezens daar op sabeltijgers hadden gejaagd?

“Wir sind ein Volk, ein Volk.

Wir haben überall ehrlich versucht, in der uns umgebenden Volksgemeinschaft unterzugehen und nur den Glauben unserer Väter zu bewahren. Man läszt es nicht zu. Vergebens sind wir treue und an manchen Orten sogar überschwängliche Patrioten, vergebens bringen wir dieselben Opfer an Gut und Blut wie unsere Mitbürger, vergebens bemühen wir uns, den Ruhm unserer Vaterländer in Künsten und Wissenschaften, ihren Reichtum durch Handel und Verkehr zu erhöhen. In unseren Vaterländern, in denen wir ja auch schon seit Jahrhunderten wohnen, werden wir als Fremdlinge ausgeschrieen; oft von solchen, deren Geschlechter noch nicht im Lande waren, als unsere Väter da schon seufzten. Wer der Fremde im Lande ist, das kann die Mehrheit entscheiden; es ist eine Machtfrage, wie alles im Völkerverkehr. Ich gebe nichts von unserem ersessenen guten Recht preis, wenn ich das als ohnehin mandatloser einzelner sage. Im jetzigen Zustande der Welt und wohl noch in unabsehbarer Zeit geht Macht vor Recht. Wir sind also vergebens überall brave Patrioten, wie es die Hugenotten waren, die man zu wandern zwang. Wenn man uns in Ruhe liesze...”

Nog even geduld - nog twee regels en Theodor Herzl is voorlopig uitgesproken.

131