Martelgang of cirkelgang (over Da Costa) (zw)

sich die Spielerei mit dem Kaisertitel von Indien vor Augen hält.” 140)

Begrip voor persoonlijke elementen van een Sefardische Jood kan men in zijn scherpe sociologische analyse niet verwachten. Helaas. Want het „ik” van Disraëli is minder phrase, dan de socioloog meent. Dromen en doen behoeven elkander niet uit te sluiten bij die enkele Joodse romantici, die leefden in een bovenzinnelijke wereld. Laat, te laat misschien kwam Dizzy aan de werkelijke macht, om de wereld te tonen, wat hij vermocht, die met ogen dicht wandelde door een wereld van Joodse fantasie. Waarheen? „Power! It has come to me too late. There were days when, on waking, I feit I could move dynasties and governments ; but that passed away.”

Scherp intellect, hartstochtelijke fantasie, feilloze intuïtie ! Zo werd de „Jew boy” tot een naïeve, artistieke prime-minister. Die doorsloeg als hij, mysticus bij uitnemendheid, sprak over het Joodse ras. Goedwillig nu en dan Engeland eens in zijn roes meeslepend, als het „royal race.”

Reële koningsdromen leefde hij uit.

„The Greeks really want to make my friend Lord Stanley their King. This beats any novel. I think he ought to take the crown, but he will not. Had I his youth, I would not hesitate, even with the earldom of Derby in the distance.”

Wat moet er zijn omgegaan in deze Jood, als hij voor het Parlement mocht spreken over het Oosten. Als er met spanning in heel de wereld werd geluisterd naar redevoeringen waarvan de geestelijke signatuur misschien het best is in te leiden met een oude melodie van een goede gazzan.

XXXIV. En nu Da Costa. Zeker — bij alle andere verschillen — hij werd geen minister. Ons geen reden om hem niet met zijn gedoopte Engelse mede-Jood te vergelijken. Immers, zoals de minister tot in het wezen van zijn politiek de Sefardische romanticus bleef, zo raakte de Calvinistische dichter Da Costa ergens de Politiek. Geven de politieke zangen — mede om hun kerkelijke inkleding — niet inderdaad een denkbeeld ook van wat Disraëli bedoelde. Eerst het woord aan Isaac.

„Over deze zelfde betiteling mijner gezamenlijke Tijdzangen met den naam van politiek, vraag ik intusschen ten besluite dezer Voorrede nog even het woord. Ik zou om meer dan ééne reden de combinatie niet gekozen hebben. Nu zij eenmaal in zwang kwam en daar is, blijf ik niet alleen buiten verzet of

140. Segalowitsch, 99, 102, 103.

87