Martelgang of cirkelgang (over Da Costa) (zw)

palingen Zijner Wet, in de regeling der tijden, in de ordening zelfs van getallen, van welke bijna geen zonder kenbare uitdrukking of aanduiding van harmonyvolle beteekenis; het zevental in de tijdregelingen Gods voor hemel en aarde, het twaalftal Zijner uitverkoorene stammen gelijk later Zijner uitgezondene Apostelen, het drietal Zijner geroepene Patriarchen,

—    dat van Zijne Zelfopenbaring in heiligheid en wezen.” 177)

„Vier” hebben wij al bij de wereldrijken ontmoet. Het komt vaker te voorschijn. 178)

„Vier werelden” (!) verbindt God te Amsterdam („dat visschers-dorp”) door schepen.

Dat het getal 7 werd toegepast op Willem II (de zevende Willem) is eerder opgemerkt. Van de held van Quatre Bras, die de jeugdheld Napoleon had weerstaan, koesterden de Réveilmannen Messiaanse verwachtingen. Da Costa heet hem de „Spruit van vijftig Nassaus”, hij kent zijn „hooge roeping”. De combinatie van Koning en Legerhoofd accentueert de oud-Israëlitische gedachte. De gedachte aan de verlossing uit het „Spaansche Egipte” wordt wakker.

De 7 van de provinciën der Republiek schijnt hem eveneens een heilig symbool. „De Leeuw der 7 pijlen.” Soms: 7 Sabbathwe-ken; 7 kandelaren; zevenvuldig licht.

Dan 10. Typerend voor de filosofische gedachtengang, dat het tientallig stelsel ontstaan zou zijn door het tellen der vingers

—    waarmede ook de algemene verbreiding zou zijn verklaard. Geliefde thematiek der Romantici. De tien geboden, die de Joden hun kinderen op de vingers zouden leren. De „tien dagen”:

„En om d’Oranjestam.” (Uw heilgeschenk op nieuw!) schaart Nederland zich. Hij

kwam,

hij zag, hij overwon. Tien afgeperkte dagen door Uwe almachte hand!”

In zijn eschatologische geschiedbeschouwing treedt de decade op. „Een tijdperk van 10 jaren.” „tien constitutiën versleten”, „tien jaren uitstel nog.” Ook in veelvouden, zoals boven reeds bleek. Vooral het getal 50, dat als helft van de eeuw speciaal

177.    Voorlezingen O.T., 325.

178.    Wij achten ons verder ontslagen van verwijzingen naar de K.D.

108