Rechtskundige significa, proefschrift

221

zin, vormt schuld in den ouderwetschen zin, als zedelijk verwijt, een noodzakelijk element van iedere plichts-overtreding. Die schuld kan tot positieven grondslag strekken voor strafrechtelijke en burgerrechtelijke aan-sprakelijkheid, omdat zij de aanwijzing is, niet alleen, dat de mensch anders heeft gehandeld, dan in een objectieven regel als normaal was vastgesteld, maar tevens anders dan hij als een wezen met rechtsbewustzijn bedeeld, had kunnen en behooren te handelen”. En op blz. 182 : ״Als onmisbaar element der plichtsovertreding behoort dus de schuld in den zin van moreele schuld te worden aanvaard: de dader moet geweten hebben, dat zijne handeling ongeoorloofd was of tenminste hij moet dit hebben kunnen weten ; ten opzichte zijner handelingen moet hem moraliter een verwijt kunnen worden gemaakt”.

Het is duidelijk, dat deze beschouwingen niet juist Waarde dezer zijn voor het thans geldende recht. Toegepast op het^{beschouwingen}

fV r 1    1 1-1 ·· ו· ^{v00r het} £^el־

Strafrecht zouden zij moeten leiden tot aanvaarding _{dend recht>} van boos opzet als vereischte voor strafbaarheid, met aanvullende bepalingen ten aanzien van strafbare schuld.

Prof. Struycken zelf erkent dit als volgt : ״Een bezwaar van beteekenis voorzie ik tegen de voorgedragen be-schouwingen, namelijk, dat de positieve wetgevingen en de rechtspraktijk daarin geheel werden verwaarloosd, terwijl deze herhaaldelijk handelingen in strijd met den objectieven regel zonder eenige moreele schuld, als plichtsovertreding beschouwen en burgerrechtelijke, ja, zelfs strafrechtelijke gevolgen eraan verbinden” (blz. 183).

De waarde van dit bezwaar wordt alsdan door den ge-leerden schrijver nagegaan, doch hier eindigt het verband met onze signifische beschouwing van de begrippen: ״aansprakelijk, verantwoordelijk, toerekeningsvatbaar”.