Geschiedenis der Portugeesche Joden te Amsterdam 1593-1925

70

takkingen grondig behandelt, en dat op een wijze, waardoor het tot nu toe naar vorm en inhoud de beste uiteenzetting van het fondsenverkeer is gebleven. Penso ontpopt zich hierin als de eerste theoreticus van den termijnhandel. Het werd eenige jaren geleden, in uittreksels, in het Duitsch vertaald door Dr. Ötto Pringsheim (Breslau, 1919).

Van de vele dichters uit deze periode willen wij nog slechts kort vermelden Isabella Correa en Isabella Enriquez. Eerstgenoemde dichteres leefde afwisselend in Brussel, Antwerpen en Amsterdam. Zij was de meeste Europeesche talen machtig, in vele kunsten en wetenschappen ervaren en een op den voorgrond tredend lid van verschillende academies, vooral van die, door Manuel de Belmonte gesticht. In 1684 verscheen een deel harer gedichten. Als tweede vrouw van den reeds genoemden Fullana was zij het middelpunt van een grooten kring beschaafde en ontwikkelde dames en heeren.

Haar vriendin Isabella Enriquez was eveneens een bekende dichteres, die in haar geboorteplaats Madrid een zeer geziene persoonlijkheid in de dichter-academies was.

Behalve in cultuureel opzicht kenmerkte zich dit tijdvak ook door materiëelen bloei. Gelijk ik reeds even heb aangestipt was Portugal, door de verdrijving der Joden en de vervolging der Marranos, met rassche schreden achteruitgegaan. Zelfs een Jezuïtische Pater, Antonio Vieyra, die ook Amsterdam heeft bezocht, zag in dat dit de oorzaken waren van den jammerlijken toestand, waarin Portugal zich in de 17e eeuw bevond. Hij deed zelfs aan Koning Joaö IV een plan toekomen, waarin hij dezen de noodzakelijkheid aantoonde, Joodsch kapitaal toe te laten, dat nu naar verschillende deelen van Europa en Amerika was overgebracht. Zijn pogingen waren echter vruchteloos; voor zijn verdediging der Marranos werd hij zelfs door de Inquisitie veroordeeld: hem werd het preeken van den kansel verboden en het stemrecht in de bijeenkomsten der Orde ontnomen (1667).

De plaats, welke Portugal in den wereldhandel had ingenomen, werd, nadat dit land sedert 1580 bij Spanje behoorde, door