Geschiedenis der Portugeesche Joden te Amsterdam 1593-1925

69

Van de dichters uit deze periode spant de kroon Joseph Penso Felix (de la Vega, naar den familienaam zijner moeder Esther de la Vega), zoon van Isaac Penso, afkomstig uit Espejo, provincie Cordova, in Spanje. Isaac Penso had zich als bankier in Amsterdam gevestigd, was zeer vermogend en bekend om zijn onbegrensde weldadigheid. Hij zonderde trouw, volgens het Joodsche voorschrift, één tiende zijner inkomsten af voor menschlievende doeleinden, zoodat hij tot zijn dood in 1683 de som van ƒ 40.000 heeft weggeschonken. In 1671 was hij Parnas van Ets Haïm, in 1683 van Dotar. Zijn overlijden was voor de Gemeente een groot verlies. Behalve door zijn zoon Joseph werd door de voornaamste geleerden te zijner eere een gedachtenisrede uitgesproken: zoo op den 7en dag na zijn overlijden door Chagam Aboab, op den Sabbat na het einde der maand door Dr. David Sarphati de Pina, terwijl ook de dichter Daniël Levi de Bar-rios een „lamentacion funebre” op hem vervaardigde, waarin hij den overledene o.a. roemde als den man, die zijn huis voor de bijeenkomsten der academie Keter Tora steeds met liefde beschikbaar had gesteld.

Zijn zoon Joseph, (geboren omstreeks 1650, overl. 13 November 1692) leerling van Aboab en de Aguilar, was niet alleen een rijk koopman, maar ook een begaafd dichter. Reeds op 17-jarigen leeftijd vervaardigde hij een Hebreeuwsch drama, het eerste dat gedrukt is, onder den naam „Asiré ha-Tikvah” (le uitg. Amst. 1673). Het verschijnen van een dusdanig drama van een zóó jongen dichter bracht zijn Joodsche tijdgenooten in Amsterdam in extase: niet minder dan 20 dichters hebben het in Hebreeuwsche, Spaansche en La tij n-sche verzen bezongen, wélke vóór het boek zijn afgedrukt. Zijn novellen-bundel „Rumbos peligrosos”, gedrukt te Antwerpen in 1684, was zeer geliefd en veel gelezen; Dr. Isaac Orobio de Castro, de Barrios en anderen verheerlijkten het door lofdichten. Ook van zijn redevoeringen, gehouden in de academie „de los Floridos” verscheen aldaar in 1685 een bundel. In den laatsten tijd is van meer dan één zijde bijzondere aandacht gewijd aan zijn werk „Confusion de Confusio-nes” dat voor de eerste maal den beurshandel in al zijn ver-