Geschiedenis der Portugeesche Joden te Amsterdam 1593-1925

141

meen 'Israëlietisch Seminarium op te richten. De bevordering van de ééne klasse naar de andere geschiedde aan de leerschool „Ets Haim” door een gunstig afgelegd examen („escuta”) bij den Chagam. Deze, alsmede de Rabbijnen, werden uit de hoogste afdeeling („Groote Medras”) gekozen. Bij Koninklijk Besluit van 13 October 1825 werd van Staatswege een Reglement op het examen en de toelating der Godgeleerden, onderwijzers of leeraren vastgesteld. Na deze reorganisatie wilde de Koning tevens de beide Seminaria te Amsterdam doen samensmelten, om daardoor de beide Gemeenten nauwer aaneen te binden. Daar de Portugeesche Gemeente zich echter in haar isolement krachtig gevoelde, mislukte ook deze poging. In een gecombineerde vergadering van den „Maamad” en Parnassim van „Ets Haim” werd het volgende daartegen aangevoerd: „daar zich vele zwarigheden opdoen tot het nemen dier maatregelen, en welke meestal bestaan niet alleen in een geheel andere uitspraak, doch in afzonderlijke talen, bij beide Gemeenten in gebruik, bijzondere gebruiken als anderszins, is ons zulks als ondoenlijk voorgekomen . . .”. Nadat „Ets Haim” had toegezegd, verschillende verbeteringen te zullen aanbrengen, waardoor het in de behoefte dej Portugeesche Gemeenten in het Rijk en de Koloniën zou kunnen voorzien, werd het fusie-plan opgeheven.

Ook uit den boezem van het Portugeesche Kerkgenootschap zelf gingen, juist een kwart eeuw later, stemmen op om de beide Joodsche Kerkgenootschappen tot één te ver-eenigen, en niemand minder dan Mr. A. de Pinto te ’s Graven-hage ijverde voor dit beginsel. In een critiek op het reeds genoemde „Concordaat” van 1810 vraagt de geleerde schrijver o.a., of wij niet „oneindig meer kracht en sterkte vinden voor de verzorging van onze bijzondere belangen als wij ons dicht aan elkaar sluiten . . ., dan indien wij onze middelen en krachten verdeelen en verbrokkelen en ons zelven splitsen in twee kleine onderdeeltjes?” Doch ook de Pinto, en zij die na hem hetzelfde verlangden, hadden geen succes.

Na het overlijden van Daniël Cohen d’Azevedo (18 November 1822) bleef de vacature van Chagam onbezet. Als „asse-soren” fungeerden toen Jacob de Eliëzer Ferrares en Salomo