Geschiedenis der Portugeesche Joden te Amsterdam 1593-1925

136

cordaat, een Consuleerende Commissie benoemd onder voorzitterschap van den „Commissaris-generaal voor de Binnen-landsche Zaken”, waarvan leden waren: één uit elk der beide Portugeesche Gemeenten te Amsterdam en ’s-Gravenhage, één lid der Hoogduitsche Gemeente te Amsterdam, ’s-Gravenhage en Rotterdam, alsmede één uit de vroegere afgescheiden Gemeente.

In hetzelfde jaar (12 Juni 1814) nam de Vorst een „organiek besluit omtrent het Israëlietisch Kerkgenootschap”, waarbij twaalf correspondeerende of Hoofdsynagoges werden ingesteld, o.a. te Amsterdam en Den Haag elk één Portugeesche. Onder Amsterdam ressorteerden ook de Portugeesche Joden uit Maarssen, Naarden en Vreeland.

In plaats van het Opperconsistorie kwam de „Hoofdcommissie voor de zaken der Israëlieten”, waarin van Portugeesche zijde zitting kregen Dr. Immanuel Capadoce (die bij deze gelegenheid tevens tot Ridder van den Nederland-schen Leeuw werd benoemd) en I. J. Teixeira de Mattos, en uit de Haagsche Gemeente M. Salvador. Ofschoon Willem I feitelijk dus geen apart Portugeesch Kerkgenootschap erkende, waren van de zeven leden toch drie uit hun midden benoemd.

Gelijk reeds is aangestipt, werd 1 Mei 1814 de Portugeesch Israëlietische Armenschool” te Amsterdam opgericht. Omtrent de overwegingen, welke tot de stichting (door Abraham de David Teixeira de Mattos, Chagam Daniël Cohen d’Azevedo en Mozes de Raphael Mendes da Costa) hebben geleid, lezen wij het volgende (archief Portugeesch Israëlietische Godsdienstschool, Redevoeringen en Verslagen No. 1): „Sedert het bestaan der Portugeesch Israëlietische Gemeente in deze Hoofdstad was nooit de innerlijke toestand harer bezittingen zóó bekrompen, was nooit het aantal harer behoeftige ledematen zóó snel aangewassen dan in de laatste, ook voor geheel het Vaderland zoo rampvolle jaren. Met het innigste leedwezen zagen de Hoofden dezer Gemeente de algemeene armoede van dag tot dag toenemen en door de stremming des koophandels, waaronder zij zoo velen harer ledematen het eervolste beroep had zien bekleeden, ook die bronnen uitgeput, uit welke zij nog had mogen hopen eenige