Geschiedenis der Portugeesche Joden te Amsterdam 1593-1925

128

Athalie (1770, herdrukt in 1800 en 1860). Op zeer hoogen leeftijd vervaardigde hij een tweede Hebreeuwsch dramatisch gedicht, Israel’s redding door Judith behandelend, bewerkt naar Betulia liberata van den Italiaanschen dichter Pietro Matastasio, dat eerst na zijn dood, in 1804, is uitgegeven. Hij behoorde ook tot de medewerkers van het bekende Hebreeuwsche tijdschrift „Meassef”, waarin hij korte, doch zakelijke biographieën heeft gepubliceerd, o.a. van d’Aguilar, Dr. Orobio de Castro en Menasse ben Israël. Van zijn talrijke gelegenheidsgedichten zij slechts genoemd een gedicht ter gelegenheid van het honderd-jarig bestaan der Portugeesche Synagoge (1775), welk feit echter, door de tijdsomstandigheden, niet feestelijk werd herdacht.

Hij had het grootsche plan opgevat, dat eerst in onzen tijd kon worden verwezenlijkt, een Hebreeuwsche Encyclo-paedie onder den naam „Ahabat David” uit te geven, waarvoor hij veel bouwstoffen had verzameld. De omvang ging echter zijn krachten te boven, zoodat zijn plan onuitgevoerd bleef. Franco Mendes overleed, 79 jaar oud, in 1792.

Ook andere leden uit zijn kring liepen met plannen rond, de Hebreeuwsche literatuur te verrijken. Juda Piza, de uitgever der Pentateuch-uitgave „Ezrat ha-Sopher” (Amst. 1769), welke om haar nauwkeurigheid zeer geroemd wordt, gaf een prospectus in het licht voor een Gebedenboek voor het geheele jaar met Portugeesche vertaling in acht deelen in een gemakkelijk formaat. Van deze uitgave is echter niets gekomen. Zijn zoon, Mozes Piza, is één der bewerkers van het bekende liederen-boek „Shir Emunim” (Amst. 1793), waarvan vele gezangen tot in de laatste jaren nog populair zijn gebleven. Hij zond een prospectus de wereld in voor de uitgave van een Portugeesche vertaling van Rashi’s Pentateuch-commentaar, waarin hij echter niet is geslaagd. Jacob Bassan had het plan opgevat, in honderd exemplaren een editie van den Hebreeuwschen Bijbel met Portugeesche vertaling in het licht te geven, doch ook hem is het niet gelukt, zijn plan ten uitvoer te brengen.

Nadat de Patriotten met behulp der Franschen een einde