Geschiedenis der Portugeesche Joden te Amsterdam 1593-1925

104

een pakhuis op Vloyenburgh, „omme de comedye daarin te spelen”. Vermogende kunstlievende families beoefenden en bevorderden krachtig de muziek en lieten in hun voorname huizen vaak de grootste sterren optreden.

Omstreeks 1750 richtte een aantal Portugeesche. Joden een Spaansch Tooneel op, waar men ook opera’s opvoerde; deze opvoeringen vonden echter in besloten kring voor de leden en introducé’s plaats. De vrouwenrollen werden door mannen vervuld, „vermits op een Joodsch tooneel geen vrouwen mochten verschijnen.”

Toch konden de Joodsche tooneel- en muziekgezelschappen zich niet ongestoord aan hun liefhebberij overgeven: in 1683 vaardigde de stedelijke overheid van Amsterdam een resolutie uit, dat geen vreemde „Comedianten” meer binnen deze stad zullen mogen spelen, binnen noch buiten den Schouwburg. Dit kwam daardoor, wijl de netto-opbrengst der voorstellingen in den Schouwburg ten voordeele van het Weeshuis en het Oude Mannenhuis kwam, en deze inrichtingen dus schade ondervonden, indien particuliere gezelschappen voorstellingen gaven, zelfs in besloten kring. Niettegenstaande de Portugeesche Joden in 1708 de stedelijke overheid verzochten, één maal per week een voorstelling te mogen geven, daar zij meerendeels de Nederlandsche taal spraken noch verstonden, werd hun dit, om evengenoemde overweging, niet toegestaan.

Van de vele personen, die ook in dit tijdvak op intellectueel gebied op den voorgrond treden, verdienen enkele een nadere bespreking.

Joseph Franco Serrano, de schoonzoon van d’Aguilar, was leeraar aan de onderwijsinrichting en aan verschillende academies en bekend als Hebreeuwsch dichter. In 1695 gaf hij een Spaansche Pentateuch-vertaling uit.

De Rabbijn-medicus Dr. Salomo de Meza (overl. 1742), die, gelijk wij boven zagen, ook in Maarssen heeft gewoond, was een bekend kanselredenaar. Verschillende zijner predikaties zijn in druk verschenen. Hij bezat een kostbare Bibliotheek, die na zijn dood geveild werd en waarvan een catalogus in druk is verschenen.