Geschiedenis der Portugeesche Joden te Amsterdam 1593-1925

88

dit bij het optreden van vroegere Messiassen het geval was, den Messias beschouwden als den Philantroop, die arme lieden rijk kon maken en hen uit hun ellendigen toestand kon bevrijden. Het groote aantal zijner aanhangers onder de Portugeesche Joden in Amsterdam was vooral daaraan te danken, dat de Messias voor hen was de verpersoonlijking hunner nationale en godsdienstige verwachtingen; dat hij het Joodsche volk uit zijn sociale knechtschap zou voeren naar de politieke vrijheid en sociale onafhankelijkheid, naar een geestdriftig nationaal leven in het land der vaderen»

De geleerden gingen met hun voorbeeld voor: de Rabbijnen Isaac Aboab, Mozes Raphael de Aguilar, Dr. Isaac Naar en Dr. Benjamin Musaphia, de moralist Abraham Pereira, zij allen werden vurige aanhangers van den Messias. Men zond hem een officieel huldigingsschrijven, dat door de notabelen der gemeente was onderteekend. Daar men nu Dr. Musaphia niet in de gelegenheid had gesteld, het stuk mede te onderteekenen, heeft deze de leden der academie „KeterTora” overgehaald, eveneens een dergelijk schrijven tot den Messias te richten; hijzelf komt als eerste onderteeke-naar voor op dit stuk, dat zich thans in de Bibliotheek van „Ets Haim” (Livraria — D. Montezinos) bevindt.

De Amsterdamsche drukkerijen konden niet genoeg exemplaren leveren van gebeden-verzamelingen („Tikunim”) in het Hebreeuwsch, Spaansch en Portugeesch voor de talrijke geloovigen, waarin boetedoeningen en formulieren stonden aangegeven, waardoor men het Messiaansche Rijk deelachtig kon worden. Van deze boeken vertoonen sommige op het titelblad de beeltenis van Sabbatai, met emblemen zijner Messianiteit.

Men was zóó in beslag genomen door den aanstaanden terugkeer naar het Heilige Land, dat men het handelsverkeer verwaarloosde: een tijd lang stond de handel zelfs geheel stil!

Doch toen Dr. Isaac Naar en Abraham Pereira zich gereed hadden gemaakt voor een reis naar den Messias, kwam het bericht, dat deze, door de Turken gevangen genomen, tot den Islam was overgegaan, om zijn leven te behouden. In den beginne kon men dit in Amsterdam niet gelooven, doch spoe-