Vught, dertien maanden in het concentratiekamp

daarna staat Frans in ’t felle licht. Een schot knalt. Hij blijft als vast genageld op zijn plaats staan en voelt een bijtende pijn in zijn zij. Als symbool van intens gewenste veiligheid gaan zijn gedachten in een snelle flits naar zijn gezin. Een tweede schot knalt en treft den wankelenden man midden in zijn rug. Hij valt voorover, zijn handen klauwen in het mulle zand. Van twee kanten komen soldaten toegesneld. „Hard-stikke dood I” Boven het zieltogende lichaam van Frans geeft de wachtcommandant den Hollandsen SS-soldaat een hand. „Gefeliciteerd, kameraad, je hebt geluk gehad. Je krijgt drie dagen verlof!”

Voor barak 19A staat Peter met een kameraad te praten. Hij heeft een kleur van opwinding.

„Ben je niet abuis, heb je goed gekeken ?”

De Haftling, die hem het nieuws bracht, knikt bevestigend. „Ja, ik sta er voor in. Ik heb de lijst zelf gezien. Morgen ben ik met het uitdelen der burgerpakjes belast, jij gaat naar huis.”

Peter is buiten zichzelf van vreugde. Nu is hij aan de beurt. Ja, het is zo. Het lijkt hem nog wel onwaarschijnlijk, maar eigenlijk had hij het al eerder verwacht. Morgen gaat hij naar huis, eindelijk.

„Verdraaid, kerel, wat ben ik je dankbaar, dat je me even komt waarschuwen. Wel bedankt, hoor!”

Met „geen dank en tot morgen,” neemt de Haftling afscheid. Peter blijft in zichzelf verzonken achter. Als hij in Groningen aankomt gaat hij eerst een bos bloemen voor zijn vrouw kopen. Alle mensen, wat zal dat een feest worden.

„Hallo, Peter, wat sta jij daar te dromen?” De man, waar Peter het laatst mee gewerkt heeft, klopt hem op zijn schouder. „Goed nieuws ?” De vraag is eigenlijk overbodig. Peters opgewekt gezicht zegt genoeg.

„Ja, jongen, ik ga morgen naar huis.”

„Hm.” Peters maat kijkt ongelovig. „Ik zou er niet te vast op rekenen. Ik heb hier al zoveel gijntjes bij de hand gehad. Het kan nog tegenvallen. Heb je al „Schutzhaft” getekend ?”

„Wat is dat?”

„Daar heb je het al; net wat ik dacht. Je zult wel bij den