De joden in Amsterdam

Wat zijn nu de mogelijkheden van genezing? In principe zijn er drie.

1.    Het opgaan van alle Joden in de niet-Joodse groep. Dit blijkt slechts zeer beperkt mogelijk te zijn voor een aantal eenlingen en voor een iets grotere groep eerst na enige generaties gemengd huwelijk.

2.    Emigratie naar Israël. Deze radicale oplossing in de andere richting blijkt voor de grote massa der Amsterdamse Joden op korte termijn niet in aanmerking te komen. Meer dan twee derde heeft dit zelfs nimmer overwogen. Op zichzelf zijn de problemen samenhangende met de vereenzaming en de positieve identificatie niet opgelost als men op het asphalt van Tel-Aviv staat in plaats van op de straatstenen van Amsterdam¹.

Zonder culturele identificatie kweekt men hoogstens ontevreden „oliem” (emigranten naar Israël), die dan nog vaak ontevreden „jor-diem” (emigranten uit Israël) worden.

3.    Bovenstaande punten leiden vanzelf tot de conclusie, dat slechts het vinden van een gemeenschapsbeleving de Joden in Amsterdam een oplossing kan geven voor hun specifieke problematiek. Anders gezegd in de door ons in hoofdstuk 2 gebruikte terminologie: hen minder marginaal maken.

Een ding is duidelijk: wat de huidige Joodse organisaties gedaan hebben om de meerderheid van de Joden in de Joodse gemeenschap terug te brengen of zelfs maar te behouden, heeft schromelijk gefaald.

Werkelijke communicatie van beneden naar boven is nergens aanwezig.

Voor nieuwe actieve leden is er bijna in het geheel geen reële mogelijkheid om in contact te komen met groep en leiding. Wat ontbreekt is werkelijke gemeenschapsbeleving.

De gemeenschapsbeleving eist collectieve symbolen die de vergeten

¹ Dit doet niets af van de enorme betekenis die Israël in tal van opzichten heeft voor de Jood en het Joodse volk. In verband met ons onderwerp kan men stellen, dat een emigrant naar Israël, ook als hij zichzelf niet kan helpen uit de door ons geschetste problematiek, zijn kinderen in vele gevallen deze problematiek bespaart. Verder bedenke men dat het beetje zelfbewustzijn van de gemiddelde Amsterdamse Jood meestal nog samenhangt met het bestaan van de staat Israël.