werken en dat gaat niet. Jouw ideeën wijken te veel af.5 ‘Dat is allemaal niet belangrijk. Als ik maar vrede met de wereld kon vinden .. .5
Hij zag Koos aan, alsof hij van haar lippen het verlossende woord verwachtte. Zij was nog de vrouw van jaren geleden, van de dag waarop zijn vader werd begraven. Nauwelijks ouder, met dezelfde ogen, die hem tot vertrouwen, tot overgave dwongen. Hoe diep zag hij de eeuwigheid in deze twee ogen. Meer dan wind en zee getuigden zij van onverdelgbare levenskracht.
Zij herinnerde hem aan wat hijzelf pas nog had overdacht. Zijn mislukte politieke carrière, zijn filantropische ondernemingen, die hij in de steek had gelaten. Al het vele dat hij had gewild, soms ook opgezet, maar nooit voltooid.
‘Zie je niet waar de fout zit?5 vroeg Koos.
Hij wist niet waar zij op doelde.
‘Je hebt je geschaamd! Het lag niet in je aard, noch de politiek, noch de liefdadigheidsverenigingen. Je hebt je natuur geweld moeten aandoen.5
‘Ik moet altijd m5n natuur geweld aandoen!5 Hij gaf zich een stoot in zijn gevoeligste plek. Hij kon niets, hij was hard, onhandig, links. Voor zo iemand was er geen plaats in deze wereld. Maar Koos bedoelde het minder volstrekt. Hij had positieve kanten. Hij was een goede bakker, een goede zakenman. En ook een goede huisvader.
‘Dat meen je niet!5
‘Natuurlijk meen ik het. En daarin moet je het zoeken, in dat wat je kunt. Ik heb gedacht: de zaak is voor uitbreiding vatbaar. Je wilt een onderneming nalaten aan je kinderen en je wilt in Stormoord meer werkgelegenheid brengen. Dat kan!5 Hij keek haar met open mond aan. Ze sprak zo zelfverzekerd, alsof ze alle problemen ter wereld had opgelost. Wat wilde ze? Och, eigenlijk niets bijzonders, 5t was een soort ei van Columbus. Hij moest de bakkerij tot een fabriek uitbreiden. Hij had uitstekende vaklui in zijn dienst, hij had kapitaal. Daarmee was wat te bereiken. Een roggebrood- en beschuitfabriek moest hij bij zijn zaak stichten. Twee artikelen, die ook door anderen in 5t groot werden geproduceerd. Hij was niet hun mindere, misschien zou hij zelfs hun meerdere blijken te zijn. Zijn naam zou het land doorgaan. Het vergeten Storm-
97