Dorp in de branding

voelde onmiddellijk weer de voorsprong, die de zoon op hem had. Hij zou er weliswaar nooit vertrouwd mee raken, dat de jongen zich op papier of linnen moest uiten, maar dat dit iets was, een middel om zichzelf te bevrijden en anderen door de aanblik bevrijding te schenken, had hij in de loop van de jaren geleerd. Hij had zelfs inzicht gekregen in de waarde van een schilderstuk en zag, dat Henks werk goed was en vooruitging. De jongen nam zijn ouders mee naar het Rijksmuseum. Het geheim van mensen en dingen, hun verborgen leven, waren hier verbeeld met een trefkracht, die op Bauer indruk maakte en recht naar zijn hart drong. Henk, geestdriftig, wees, verklaarde, ging onder in die wereld van schoonheid. Hij lette niet op zijn vader, en zijn vader lette niet op hem. Bauer kende geen schoonheid, althans niet zonder verband met waarheid, gerechtigheid, liefde. Wat al die lang overleden schilders deden, was zijn ogen wijder openen voor eigen tekort. Die dit hadden gemaakt, bezaten de gave van te zien en weer te geven. Hij zag zelfs niet, dat stond nu wel vast. Wat wilde een blinde dan anderen wegwijs maken?

’s Avonds, in de schouwburg, kwam hij zijn depressie te boven. Daar werd hem ademend, bewegend leven vertoond, mensen, die leden en streden, naar wie men toe zou kunnen gaan en hun de hand reiken. Zij waren niet gefixeerd door het penseel van een meester, zij overlegden, weenden, lachten, konden alle richtingen uit, die God voor hen had geopend. Het was waar: dit alles was dramatisch, noodlottig als het leven zelf. Maar zolang er leven is, is er ook hoop.

Opgewekt gingen ze naar het hotel, waar ze bij een borrel bleven praten.

‘Ik ben een primitief mens/ zei Bauer, ‘maar ik zie liever zo’n toneelstuk dan een schilderij/

‘Uw dynamisch temperament wordt door het toneel meer bevredigd/ zei Henk. Hij verklaarde zijn woorden en voegde er aan toe, dat in de schilderkunst ook dynamiek te vinden was.

‘Maar zo’n museum, is het niet een ontzaglijke graftombe?’ ‘Zoals u het ziet, ja. Want u ziet wat is vastgelegd, eeuwen geleden. En over eeuwen zal het er nog precies zo zijn, als het voor die tijd niet vergaan is. Maar u vergeet iets. Het schilderij is een dood ding, linnen en verf. Leven krijgt het pas door de

175