Dorp in de branding

in, waren godvruchtige mensen, die er geen ogenblik aan dachten, zich te bemoeien met wat hen niet aanging.

‘Denk aan het voorbeeld/ zei de predikant. ‘Ik weet wel, dat de geest belangrijker is dan de letter. Maar de meesten nemen de geest niet waar en zien alleen de buitenkant/

‘Des te erger voor de meesten. Wanneer ik een voorbeeld moet geven door schijnheilig te zijn, dan bedank ik daarvoor. Jarenlang heb ik tegen hun wormstekige kleinzieligheid gevochten. Ik heb daar geen lust meer in. Ze mogen hun conservatisme koesteren en voor mijn part hun moderniteiten, het kan me niet schelen. Ik ga mijn eigen weg/

‘Dus je hebt je van de mensen afgewend/

‘Nee, dat heb ik niet! Ik heb het gewild, maar niet gekund. Op mijn oude dag moet ik tot de conclusie komen, dat ik niet van ze af kan. Waarom, dat mag God weten!’

In zijn eerstvolgende preek bracht de dominee het onderwerp ter sprake. Zondagsheiliging wilde niet zeggen, dat men de ganse lange dag met een uitgestreken gezicht rondliep. In zijn eigen geweten moest de mens de maatstaf voor een juiste houding vinden. Zij, die in Christus leefden, werden Hem niet afvallig, door zich aan een onschuldige ontspanning over te geven.

De atmosfeer in de kerk was geladen. Haat en opstandigheid schoten op als woekerplanten. Welja, waarom zou de kapitalist Bauer niet de kerkelijke sanctie krijgen op zijn goddeloos gedrag! Maar er waren grenzen. Een predikant, die met rijkdom en vrijzinnigheid heulde, kon men hier niet gebruiken. Er dreigde een breuk. De ontevredenen liepen te hoop, wilden de zaak bij de classis aanhangig maken. Ds. Schouten, een gevoelig man, die sedert jaren weduwnaar was en zich slechts met inspanning van al zijn krachten op de been had gehouden, kreeg een geestelijke ineenstorting. De dokter schreef langdurige rust voor en de predikant vertrok uit Stormoord. Hij zou er nooit terugkeren. De zaak was daarmee van de baan, althans voorzover het de voorganger betrof. De ergernis echter duurde voort, want Bauer dacht er niet aan, te wijken. In anonieme brieven werd hij voor Satanskind uitgemaakt, voor een schepsel, dat God en mensen gelijkelijk een gruwel was. De kinderen, hoewel van dit alles op de hoogte, deden er tegenover hun vader het zwijgen toe. In deze dagen waagden het trouwens

160