Dorp in de branding

Jan Bauer, inwendig gloeiend van geluk, nu zijn oudste zoon hem ging assisteren, zag plotseling, dat de jongen onder iets gebukt ging.

‘Wat is er? Je hebt altijd zoveel van de zaak gehouden!’

‘Dat is het niet. Ik wil heel graag werken.’

‘Wat scheelt er dan aan?’

Maar de jongen zei niets en sloeg de ogen neer. Op hetzelfde moment voelde Bauer het aan. Hijzelf en niemand anders stond deze jongen in de weg. Hij verkilde van het hoofd tot de voeten. Hij had verkeerd gedaan, maar wat en hoe? Zijn kinderen, zijn hoop, zijn leven, kenden hem niet, ze vreesden hem.

‘Kun je er niet met me over spreken?’ vroeg hij. Zijn stem klonk zo zacht en bijna onderdanig, dat hij haar zelf niet herkende. Hij had gezworen bij de mensenliefde, laat staan dat hij zijn kinderen niet zou liefhebben. De aarde wankelde onder hem.

‘Ja,’ zei Jan, ‘ik ben bang, dat ik anders zal willen dan u.’ ‘Anders? Wat anders? Natuurlijk zul je het anders doen dan ik. Je bent jong, je begint pas. Het leven staat niet stil. Ik stel hoge eisen aan je, hogere dan aan een employé, omdat je mijn zoon bent en de verantwoordelijkheid zult moeten dragen. Ik heb veel op mijn schouders geladen, soms tegen wil en dank. Maar tenslotte heb ik altijd gevoeld, dat ik het moest doen, omdat er maar weinigen zijn, die een harde taak aandurven. Maak je overigens niet ongerust: ik ben niet van zins, die taak van me af te schuiven en op jou te leggen. Je zult er vanzelf in groeien, met de jaren. Ik zal je niets opdringen, je moet je eigen weg gaan. Als je met anders willen dan ik bedoelt, dat je zelf je weg wilt zoeken, dan ben ik het volkomen met je eens.’

‘Ja, dat bedoel ik,’ zei Jan.

Hij reikte zijn vader de hand. Waarom bang zijn voor het leven, waarom voor deze beste van alle mensen?

Ze gingen naar de fabriek. De jonge Jan Bauer was zijn leven van volwassene begonnen.

Over een jaar zou ook Henk de H.B.S. hebben doorlopen. Bauer, bevreesd voor nieuwe moeilijkheden, wilde de oplossing daarvan niet tot het laatste moment uitstellen, liever elke

156