Het feest van Hercules

Vries keerde zich om en om. In de ene ligging was hij professor, in de andere stalknecht met zwarte nagels, mestvork, bezienswaardigheid van de avondschool. En steeds was er de toren. De toren die groeide en gloeide, die alle sterren van de wereldruimte verzwolg. Het was gedaan met de sterrenkunde, er hoefde geen professor meer te komen. Hij zou in de stal blijven, een boerenknecht in een sterrenloze wereld. Waarom was de hand van meester Blesgraaf, het hoofd van de dorpsschool, niet verdord vóór hij hem op Gerrits schouder had gelegd en verklaard: 'Jij moet doorleren.’

Hij had zijn dekens losgewoeld, zijn lichaam was tegelijkertijd water, vuur en ijs. Achter het raam loeiden zijn vaders koeien, twintig loeiende koppen. Sterren hadden plaats gemaakt voor vee, de hele wereld was een stal geworden. 'Ga kijken’ hoorde hij zeggen. JEen stem zonder gedaante, uit het niet. Hij wist niet waar hij naar moest gaan kijken. De koeien waren weggestommeld, hij had ze horen bonken. De stem kwam niet terug, maar bleef hem ook zwijgend achtervolgen. De gedachte van die avond kwam weer boven: achter alles ging iets schuil, niets bestond op zichzelf, op dit ogenblik een zinloze gedachte, een losse flard. Het werd tijd dat hij, Gerrit de Vries, bewees dat hij zijn plaats kende.

Hij stond op, trok in het donker wat kleren aan en nam de rest onder zijn arm. Het rammelen van de ruit begeleidde zijn gebaren. Op de tast liep hij naar de binnendoor bereikbare stal. De wind blies door spleten en kieren, een joelconcert. Twee fosforescerende kat-teogen kwamen op hem toe. Hij stapte er met stramme knieën overheen. De stal, vol warme adem, deed hem aan als een bad. Op de drempel van deze zachtaardig animale wereld bleef hij even staan luisteren, zonder zich de woede te herinneren die de koeien de vorige avond bij hem hadden opgewekt. Door de stallucht waadde hij naar de ladder. Het kraken van de sporten deed hem denken aan het beklimmen van een brandtoren, maar er bestonden in deze wereld geen brandtorens. Boven legde hij zijn kleren neer en duwde

135