Jeugdherinneringen

GODSDIENST BIJ OPVOEDING (VERVOLG)    79

hingen van het Opperwezen juist te waardeeren en tot zoolang mag het kind niet geleerd worden zich persoonlijk tot God te wenden. Hij moet indirect volgens de geloofsleeringcn leven, dus door het directe bevel van den opvoeder daaromtrent. Het zeer jonge kind kan evenmin geloofsovertuiging hebben als nationale of welke overtuiging ook en daarom kan hij er ook niet anders naar leven dan op gezag. Hij moet de geloofsinvloeden onbewust ondergaan. De opvoeder zal voor hem zijn, Gods gezant, en in geen enkel opzicht mag met het jonge kind over God geredeneerd worden, evenmin als over de andere voor hem onbegrijpelijke dingen. Redeneering leidt daarbij onvermijdelijk tot de meest dwaze gevolgtrekkingen en bittere teleurstellingen. Ik heb dit zelf ook zoo hard ondervonden.

Hoe ook het geloof door redeneering bijgebracht, den kleinen Jean Christophc deed lijden en hoe overtuigd geloovig hij wordt door God te ontdekken in aanvoeling met de natuur, lecren ons alweer de volgende fragmenten.

(De kleine Jean Cbristophe heeft geweldigen angst voor den dood. De geringste ziekte brengt hem in een toestand van doodsangst).

,,Jcan heeft wat koorts.

,,Maar zonder ophouden dacht hij: Dezen keer ben ik toch echt ziek, ernstig ziek. Het is de angina, die opkomt. ... Hij had dat woord angina toevallig eens opgevangen.

,,0 God, niet dezen keer!”

Hij had godsdienstige overpeinzingen. Hij geloofde graag, wat zijn moeder zeide. Dat na zijn dood de ziel opstijgen zou tot God en dat, indien de ziel vroom was, zij binnen trad in den tuin van ’t Paradijs. Maar hij was veel meer beducht