Jeugdherinneringen

78    GODSDIENST BIJ OPVOEDING (VERVOLG)

zich op de knieën voortgeslcept tot aan de voeten van den troon, de hoop in hem had gesidderd van angst, maar toch had hij vast vertrouwd op de almacht van het gebed, moedig had hij gehoopt verhooring af te smeeken; — en hij had zich uit het stof moeten verheffen en heengaan met beschaamde hoop. Hij had met zijn geloof het wonder niet uit den hemel kunnen neerhalen, geen God had geantwoord op zijn aanroep, de dood was zonder op te houden naar zijn buit voortgeschreden, als ware er geen beschermende macht van het gebed.

Het werd stil in hem.

Zijn geloof had zich in blinde vlucht tegen de poort des hemels geworpen en nu lag het op Edele’s graf met gebroken vleugels. Want hij had geloofd, hij had het simpele sprookjesgeloof gehad, dat een kind dikwijls heeft. Het was God de Vader, die hem had verlaten in zijn nood. Had echter God zich van hem afgewend, dan kon ook hij zich afwenden van God! Had God geen oor, dan had hij geen lippen, had God geen genade, dan had hij geen vereering en hij was halsstarrig en wees God uit zijn hart. Den dag waarop Edele begraven werd, stampte hij verachtelijk met zijn voet in de aarde van het graf, telkenmale wanneer de dominee den naam des Heeren noemde.

Hij trok verder partij — voor zooveel hij kon — tegen God, maar als een vasal, die naar de wapenen grijpt tegen zijn rcchtmatigen heer. Want <hij geloofde nog en kon zijn geloof niet met zijn trots vernietigen.

Niels leed smartelijk onder zijn twijfel.

De oorzaak van de afvalligheid van God en de bittere teleurstellingen, die de kleine Niels ondervond, zijn mijns inziens het gevolg daarvan geweest, dat Niels nog niet in staat was de beschik-