Gisteren komt nooit weerom ...

168 Gis teren komt nooit weerom...

geen twintig bent kun je best op twee beauties tegelijk verkikkerd zijn (in politicis dan altijd) en nooit zal het gevoel aan je zielsrust knagen, dat je de een ontrouw bent met de ander, of de ander bedriegt met de een.

In mijn borst mochten democratie en anarchie dan in vreedzame co-existentie samenleven, in de zalen Maison Waterloo beoorlogden ze elkander verwoed. Het anarchisme was op zijn retour. Maar het gaf geen kamp. Het vocht tegen de club van Sam onverzoenlijk, meedogenloos en zonder genade.

Ik geloof niet, dat mijn afdwaling van de zuivere leer ooit door enig lid ernstig is genomen, en door Sam zeker niet. Misschien heeft niemand er ooit iets van gemerkt. We liepen immers allemaal bij elkander in en uit.

Het kan dus niet anders dan stom toeval geweest zijn, dat juist toen ik besloten had mijn hoofd voor altijd in de schoot van de Eerste Internationale te leggen, Sam die eigen avond tot onderwerp van zijn college een zin had gekozen uit de briefwisseling van Marx en Engels.

'Anarchisten zijn liberalen zonder bankrekening.'

Het is een diepe gedachte, en zoals altijd, met simpele argumenten te bewijzen. Kijk, de laat-maar-waaien-liberalen erkennen geen enkele gebondenheid in de maatschappij. Iedereen is vrij, de een om in het Am-stelhotel, de ander om onder het viaduct te slapen. De anarchisten zeggen ook, dat iedereen vrij is, dus er is geen verschil tussen Jan Bierenbroodspot en Rockefeller, de miljardair.

Toen deze stoutmoedige gedachte mijn hersens penetreerde, moeten mijn ogen de spiegel zijn geweest van mijn twijfel. Sam zei:

'Ben jij het misschien daarmee niet eens?'

Zei ik:

'Jan en Rockefeller precies hetzelfde... nou... nou... er is natuurlijk wel een klein verschil.'

Zei Sam snel en gevat:

'Ja en dat kleine verschil tussen die twee, dat kleine verschil zullen jij en ik samen in onze portemonnaie hebben... maar verder zijn ze precies hetzelfde.'

Omdat iedereen lachte kon ik moeilijk overtuigd blijven van mijn gelijk. Zei Sam:

'Omdat de anarchisten eigenlijk negatieve liberalen zijn, daarom hebben ze ook geen begrip van arbeiderssolidariteit.'

En daarin vergiste Sam zich, maar dat merkte Nederland pas twintig jaar later.