Gisteren komt nooit weerom ...

44 Gis teren komt nooit weerom...

Izak-leeb, maar als iedereen ervan eet, kan je geen kwaad geschieden. En nu ben ik mijn grootvader; ik word van een trap naar beneden gesmeten. Hoor Israël, Uw God is de Enige God...'

Het was na zo 'n visioen, dat Izak met heldere stem en met ogen, waarin verstand zichtbaar was, zei:

'Nu weet ik, wie ik ben. ik ben mijn voorgeslacht.'

De dagen kwamen en gingen, moede sleperspaarden, die 's morgens al verlangen naar de vergetelheid van de nacht, die nog verre is. De vijand terroriseerde de stad. De joodse buurt moest het 't meest ontgelden. Er ontbrandden relletjes met de helpers van de vijand. Mannen barricadeerden de huisdeuren. Op straat werd gevochten. Vrouwen gilden verwensingen.

Op zondagavond de negende februari 1941 zat Izak aan de tafel, een eindje van het venster vandaan, maar hij kon zien wat er op straat gebeurde. Van de Blauwbrug kwam een tierende bende dronken geweldenaars in zwarte uniformen. Er werd gestompt en gescholden. Tot werkelijk ernstig handgemeen scheen het echter deze keer niet te zullen komen.

Izakmompelde: 'Numoetik...'

Op straat worstelde hij zich door de menigte, totdat hij vlakbij de aanvoerder van de bende gekomen was. Izak gaf de man een stomp. Daarna zette hij het op een lopen, de meute jachthonden achter hem aan.

Hij rende over het Waterlooplein, over de Sint Anthoniessluis, de brede straat in naar de Nieuwmarkt.

'Grijp die jood. Sla hem dood.'

Hij zwenkte rechtsaf, de Koningsstraat in. Hijgend stond hij stil voor een smal zijstraatje. Hij zag een deur. Hij rende erheen. De deur was afgesloten. Er stonden letters op: Bremertuin.

Hij duwde met kracht tegen de deur. Een stil binnenplaatsje, het is het binnenplaatsje van de droom die hem zijn hele leven heeft achtervolgd.

De huizen zijn opgetrokken in een uitheemse bouwstijl. Veel hout. Vensters, dieuit de gevellijn naarvoren springen, het vreemde huis. Het heeft twee verdiepingen. Hij gaat het huis binnen. Opeens staat hij op een overloop. Een van de uniformen is hem gevolgd. Die staat niet ver van hem vandaan. Nu komen meer zwarte uniformen de trap op. Het Vreemde Huis is er vol mee. Een man, die vlakbij hem staat, springt op hem toe. Ze vechten. Izak voelt een worgende greep. Zijn keel wordt