Gisteren komt nooit weerom ...

142 Gis teren komt nooit weerom...

'Ten dode opgeschreven, alles is ten dode opgeschreven.'

Opeens stond hij voor het huis op het Waterlooplein, het huis waar hij als kind had gewoond... honderdduizend jaar geleden.

'Is 't dat wat ik zoek? Een beest keert terug tot het nest.'

Hij stommelde het donkere portaal in, greep zich vast aan het vettige traptouw en klom naar boven. De wrakke trap. De kreunende treden. De geuren van het oude huis... alles komt terug, dacht hij. Gisteren is vandaag, en vandaag is morgen.

In het kamertje zit Avrom aan de tafel. Hij draagt het ijzeren brilletje op zijn gerimpeld voorhoofd. Als iedereen vergiftigde appelen eet, zal niemand zijn zinnen verliezen. Vranja bereddert iets in de keuken. Izak is een kind. Elke ochtend trippelt hij naar het schooltje om de hoek. Op woensdagmiddag gaat hij naar het joodse schooltje. Aleph Beth Gimmel. Elke dag als hij naar huis gaat, vervult hem de verwachting van ongekend geluk. Thuis zijn is veiligheid. Een kind wil ergens bij horen, een volwassene ook. Maar nu is hij niet volwassen. Alles wat na de schooljaren kwam, is een droom geweest, een nachtmerrie, de geldmannen van het Damrak, de trucjes van Madrilofsky... alles was ijdel gespin. Wat is er nu over?

Hij trad de woning binnen, tietzelfde vertrek. Even armoedig gemeubeld als vroeger, maar er stond een andere tafel en andere stoelen.

'Komt u toch binnen.'

De vrouw had een forse gestalte. Ze leek sterk als een man, maar ze had de lieve ogen van een vrouw, grijs en groen door elkaar.

'Jij bent Izak van Avrom, die ze Madrilofsky noemen.'

Hij ging zitten.

'De Filistijnen trekken de s tad binnen. Ik heb rondgelopen, totdat ik hier kwam.'

'Blijf, totdat je wat rustiger geworden bent.'

Buiten was het verkeer leeggebloed. Ze trok de gordijnen dicht.

'Veel mensen maken zich vanavond van kant,' zei ze bitter.

Izak dacht lang na.

'Wat is zelfmoord?' vroeg hij. 'Waarom verschilt de ene dood van de andere dood? Wie nu de straat opgaat en de vijand met een revolver aanvalt, wordt neergeschoten. Hij pleegt zelfmoord, maar de mensen zullen zeggen, dat hij een held is. Alleen God kent het verschil tussen zelfmoord en een gewone dood... als er verschil is.'