Een klein mannetje met een klein potloodje (40 jaar VARA)

In 1949 benoemde de Verenigingsraad mr. J. A. W. Burger tot eerste voorzitter van de vara. Klaas de Jonge bleef vice-voorzitter en lid van het Hoofdbestuur.

Klaas de Jonge legde zijn functie van hoofdbestuurder neer in april 1954. Hij werd tot lid van verdienste benoemd. Zesendertig jaar heeft hij de vara trouw gediend, een aantal jaren onder de moeilijkste omstandigheden.

Hij overleed op 19 april 1958. In de galerij van voormannen van de veertigjarige vara neemt zijn portret een ereplaats in.

Op 5 november 1949 koos de verenigingsraad van de vara mr. Jacobus Albertus Wilhelmus Burger tot voorzitter. Mr. Burger was toen beslist geen onbeschreven blad in de Nederlandse politiek.

Hij werd 20 augustus 1904 in Willemstad geboren. Was bij het uitbreken van de oorlog advocaat en procureur in Dordrecht. Tijdens de bezetting waren acht joodse onderduikers in zijn huis verborgen.

In 1943 stak mr. Burger in een bootje met elf man de Noordzee over naar Engeland. Eén van die elf was een geallieerde piloot die, nadat hij uit zijn toestel was gesprongen, in Dordrecht was beland.

In Engeland benoemde koningin Wilhelmina hem tot minister zonder portefeuille. Minister van de Engelandvaarders. Bij een reorganisatie van het kabinet werd hem de portefeuille van Binnenlandse Zaken toevertrouwd. Mr. Burger had als voornaamste taak zich toe te leggen op maatregelen voor de terugkeer naar het bevrijde vaderland. Zijn uitgangspunten waren de volgende:

Ten eerste een snel herstel van de volledige democratie, zoals die in de grondwet is vastgelegd, d.w.z. verantwoordelijkheid van het kabinet aan de in vrijheid en met algemeen kiesrecht gekozen volksvertegenwoordiging. Dat was in leidende kringen in Londen géén vanzelfsprekendheid.

Ten tweede, aansluitend op het eerste: een herstel en wederopbouw van een gezond democratisch perswezen met voorrang van de illegale pers, die onmiddellijk in het openbaar zou kunnen verschijnen. (Aan de maatregelen van mr. Burger was het te danken, dat 'Het Parool' onmiddellijk kon verschijnen en 'Het Vrije Volk' kon herverschijnen.)

Bij zijn aandringen op onmiddellijk herstel van de vertegenwoordigende lichamen, stuitte mr. Burger op de stille krachten achter het kabinet-Gerbrandy.

104