Twaalf burgemeesters, 500 jaar Amsterdam (met Fred. Thomas)

J. W. C. TELLEGEN 259

preadvies in behandeling komen — de directeur Teilegen zou, als raadsvoorzitter, dan de debatten leiden. Amsterdam groeide aan alle kanten. Het nieuwe gedeelte van de Spaarndammerbuurt, de omgeving van de Van Hallstraat, de Rombout Hogerbeetsstraat, de omgeving van het Cremerplein, de omgeving van de Zeilstraat, de Lomanstraat, de Lairessestraat, het verdere gedeelte van de Afrikanerbuurt, een gedeelte van de Indische buurt en het eerste deel van de stad aan den overkant van het Y verrees.

Een ware bouwwoede had Amsterdam bevangen; directeur Teilegen, samenwerkend met den wethouder Wibaut, op wiens naam men later de lovende woordspeling: ,,Wie bouwt? — Wibaut", zou maken, bouwde, samenwerkende met verschillende politieke stromingen in de stad, aan de toekomst van Amsterdam. In die jaren verrezen bijna achtentwintig duizend nieuwe woningen in Amsterdam.

,,Kent ge de feiten?" Amsterdam ging de feiten kennen, het leerde in zijn directeur van den woningdienst een toegewijd vooruitstrevend burger waarderen, die men voor het hoogste ambt in de stad geschikt ging achten.

Toen brak op i Augustus 1914 de wereldoorlog uit.

#

Op 31 Augustus 1914 veranderde het gezicht van de wereld: het fatale, dat niemand meer voor mogelijk had gehouden, waarop niemand zich geestelijk had kunnen voorbereiden, geschiedde. Deoorlogjoeg zijn verschroeienden adem over bijna alle landen en zeeën; de vrede vluchtte naar Nederland.

De waarde van het mensenleven daalde onder pari. Zedelijke beginselen verloren hun waarde. Omdat geen enkel volk den oorlog bewust had gewild, waande elke natie zich de aangevallene. De verwarring in de oorlogvoerende landen, waar de gehele machine van staat en maatschappij in enkele dagen tijds van