Twaalf burgemeesters, 500 jaar Amsterdam (met Fred. Thomas)

205 PIETER CORNELIS HASSELAER

selaer herkozen en als President-Burgemeester had hij de moeilijke en ondankbare taak te bemiddelen in een geschil tussen den Stadhouder en een groep ontevreden regenten, die meenden dat Willem V hen bij den omkeer van 1787 niet voldoende tegemoet was gekomen. In dat jaar 1789 zou trouwens de onrust in stad en land weer toenemen. Het verzet in de Zuidelijke Nederlander! tegen Keizer Jozef II van Oostenrijk, waaraan Hollandse Patriotten actief deelnamen en eindelijk de grote Franse Revolutie wierpen hun schaduw vooruit. Men wist dat de eerste gunstige gelegenheid zou worden aangegrepen om op de spits der Franse bajonetten de hooggeprezen Vrijheid, Gelijkheid en Broederschap ook aan het vaderland te brengen. Met dat al nam de welvaart steeds meer af. Zelfs moest men de Oost Indische Compagnie met een geldleening van acht millioen op de been houden.

De gebeurtenissen namen nu snel hun loop. Toen Hasselaer in 1793 andermaal Burgemeester werd, zag het er voor alles wat Prinsgezind en behoudend was, weinig gunstig uit. Met afschuw en angst volgden vele Amsterdammers de tragedie van den dubbelen Koningsmoord te Parijs, waar de van bloed druipende guillotine geen rust kreeg. Zij wisten, hoe anderen naast hen diezelfde Fransen als verlossers verbeidden, in het geheim relaties onderhielden met hun geestverwanten, die bij de Zuidelijke grenzen wachtten tot zij met vreemde macht het land konden binnenrukken.

Nauwelijks was Hasselaer Burgemeester, of in Februari 1793 kwam de Franse oorlogsverklaring. De uitgeweken Patriotten, verenigd in een Bataafs Legioen, zagen hun ogenblik gekomen. Zij vaardigden vanuit Antwerpen een proclamatie uit, die weinig meer dan een schrikbewind voorspelde. De Staten-Generaal antwoordden op hun beurt met een manifest, waarin de voosheid der leuzen van Vrijheid, Gelijkheid en Broederschap werd aangetoond. Aanvankelijk echter was er voor de Patriotten weinig