Twaalf burgemeesters, 500 jaar Amsterdam (met Fred. Thomas)

NICOLAAS CORNELISZ. WITSEN 145

gesprekken hebben gevoerd over alle zaken van stad en land, waarvoor beiden zich interesseerden. Als, zo verhalen tijdgenoten, de Czaar op de scheepswerven in ruwe arbeidskleedij, het zware werk van den scheepsbouwer verrichtte, kwam de deftige burgemeester dikwijls aangewandeld, om zich op de hoogte te stellen van de vorderingen van den keizerlijken leerling. Tijdgenoten meldden ook de feesten,die ter ere van den hogen gast werden gegeven; daar was de beroemde Tetje Roen, een vreemde kwant, potsenmaker, wonderdokter en Uilenspiegel, die de schrik en het vermaak was van de ganse stad. Een grote reeks prenten verspreidden de grollen van dezen wijsgerigen grappenmaker onder het volk en het kon niet anders of de heren van de stad droegen Tetje Roen op, wiens vaste standplaats de Botermarkt was, om het terrein van zijn werkzaamheden te verleggen naar de binnenplaats van het Herenlogement, waarde Czaar aller Russen verblijf hield. De ruwe grappen van den marktclown behaagden den koninklijken gast zozeer, dat hij Tetje uitnodigde om met hem mede te gaan naar Moskou, waar voor zulke potsenmakers een grote toekomst weggelegd zou zijn, maar Tetje weigerde. Het bezoek van Czaar Peter aan het Amsterdam van Nicolaas Witsen valt in het midden van de ambtsperiode van den burgemeester. Hij stond toen op het toppunt van zijn roem. De stad bloeide. Rijkdommen stapelden zich op. De landen van de Hollanden droegen een sterk geslacht van mannen en vrouwen, die in verdraagzaamheid tezamen leefden en de zaden van hun cultuur strooiden over de ganse aarde.

*

De figuur van Nicolaas Witsen is ongetwijfeld te zien als het symbool der consolidatie van Amsterdam's bloei. Latere geslachten hebben de vraag gesteld, of hij nu inderdaad wel de grote bij na-geniale burgemeester is geweest; men heeft zijn boek over scheepsbouwkunde (het eerste en gedurende lange

Twaalf Burgemeesters 10