76
I. 1. 1 Joodse traditie (= Torah)
Torah is de leer, die onderwezen en geleerd wordt. In mijn taalgebruik zijn de woorden 'joodse traditie' en 'Torah' verwisselbaar. De Septuagint vertaalde het woord 'Torah' met 'nomos' (wet), Martin Buber (1878-1965) en Franz Rosenzweig (1886-1929) vertaalden 'Torah' niet met 'Gesetz', maar met 'Weisung' of 'Unterweisung'. Hoewel het woord 'Torah op verschillende manieren gebruikt wordt en dus verschillende betekenissen of betekenisnuances heeft, verwijst het altijd naar iets dat onderwezen en geleerd wordt, zoals bijvoorbeeld
een bepaalde mitswah, dwz. gedragsregel (ge- of verbod) , de vijf boeken van Mozes (de Pentateuch) ,
tenach (Pentateuch + Profeten + Geschriften = het
3
Oude Testament) ,
de hele joodse traditie, inclusief de schriftelijke en mon-delinge 'Torah' (zie I. 1.2) .
De raad die een vader, moeder of leraar geeft, kan ook 'torah' ge-
5
noemd worden en in het moderne hebreeuws spreekt men bijvoorbeeld over de 'torah' van Spinoza (1632-1677) en bedoelt daarmee zijn filosofische systeem^.
'Torah' kan ook de studie van de Torah betekenen, zoals in
'Op drie dingen stoelt de wereld: op de Torah, op de
7
dienst in de tempel en op goede daden'
en
g
'Hoe meer Torah, hoe meer leven' . Wat de joden in de Torah zoeken zijn niet alleen maar bepaalde waarheden en is ook niet alleen maar een manier van leven of alleen maar levenswijsheid, maar letterlijk genomen 'alles':
'((Bestudeer de Torah steeds weer,)) draai je om
9
en om in haar, want alles is in haar bevat' .
De door mij gekozen ruime opvatting véin het begrip 'Torah',nl.
Torah = joodse traditie, heeft verschillende konsekwenties:
(l) Alles wat met joden te maken heeft en elke ontwikkeling binnen
het jodendom heeft de betekenis van de term 'Torah' beïnvloed.
'As someone has said, no man ((Jew)) need say that there is no
10
room for him to lodge in Jerusalem'