315.
SAMENVATTING
De samenvatting van deze studie over 'Joodse Traditie als Permanent
Leren' kan kort zijn, omdat die grotendeels al gegeven is:
— De probleemstelling en de uitwerking ervan (de probleemaanpak) staan verwoord in deel 1, hoofdstuk 5, punten j en k.
— De punten a tot en met i van datzelfde hoofdstuk vormen de samenvatting van deel 1.
— Deel 2 met uitzondering van het laatste hoofdstuk - hoofdstuk IV - is in de hoofdstukken I. 3, II. 3 en III. 5 in stellingen samengevat.
Alleen hoofdstuk IV van deel 2 is nog niet samengevat. Dat gebeurt hieronder
in stellingen.
Samenvatting van hoofdstuk IV van deel 2:
la. Elk overgeleverd, van anderen afkomstig weten - of dit nu 'Torah' heet of 'cultuur' of 'kennis' - kan door de individuele leerling alleen maar hermeneutisch en heuristisch gebruikt worden wil hij het in zijn eigen leven kunnen toepassen en integreren. Dit geldt dus ook voor deze studie.
lb. Er bestaat geen door anderen (over)geleverd, pasklaar weten. Alleen de individuele leerling zelf is in staat door anderen (over)geleverd weten voor zichzelf pasklaar te maken door met dit weten om te gaan in zijn eigen situatie (leefwereld) en in de ontmoeting met anderen.
lc. Het leren - ook het permanente leren - van de individuele leerling heeft drie componenten: een traditionele, een persoonlijke en een sociale.
2a. Het begrip 'lernen', dat de joodse traditie kent, is een vorm van traditioneel, persoonlijk en sociaal permanent leren.
2b. Aangezien het 'lernen* in de joodse traditie centraal staat, is de joodse traditie een vorm van PL.
2c. Elke PL-filosofie die geen aandacht besteedt aan het 'lernen' in de joodse traditie en niets ervan wil leren is armer dan een PL-filosofie die beide wel doet.
3. Individuele leereffecten worden zelden of nooit tot de onderwijsdoelstellingen gerekend, omdat velen denken dat individuele leereffecten alleen maar van belang zijn voor de individuele leerling. Dit nu is een misvatting. Wie geleerd heeft zijn kennis met anderen te delen en dit metterdaad doet, weet dat individuele leereffecten ook voor anderen en de maat