Joodse traditie als permanent leren

307.

ingesprongen)) were selected by Dr. Pool from the several commentaries on the basic text of the Shulhan Arukh.

145 Overal hadden de joden de gewoonte om zingend te leren (Abrahams, 1969, p. 355).

146 Zie Goldman (1975, pp. x i v, x v i i i - x i x).

147 Vgl. Heschel (1974, p. 9): 'Jewish teachers insisted that everything must be regulated, codified; for every moment there must be an established form, a recognizable pattern. Dedicated to such an order of living, the practice of Judaism was in danger of becoming a series of acts performed by rote. Then came the Baal Shem ((Tov)), who reminded the people that spontaneity was as important as pattern, faith as essential as obedience, and that obedience without fervor

led to stultification of the spirit. The Baal Shem Tov's intention was to prevent Jewish piety from hardening into mere routine. Yet his path also became a habit, a routine. When first conceived, an idea is a breakthrough; once adopted and repeated, it tends to become a cul-de-sac '.

148 Zie voor een wijsgerige analyse van regels en regelgeleid gedrag bijvoorbeeld Duintjer (1977).

149 Abrahams volgt in deze beschrijving vooral de 12e eeuwse Mahzor Vitry (1824, p. 628). Een iets andere versie geeft Güdemann (1880, S. 50).

150 Vgl. ook Sh. Ar. , YD 246:26 (voorbeeld 2 van deze paragraaf).

151 Zoals bijvoorbeeld Safrai (vgl. deel 1, par. 1.3, het antwoord op vraag 25).

152 Heschel (1963, p. 46).

153 Lipschitz (1927, p. 149). Geciteerd in Goldman ( 1975, p. 267).

154 Zie III. 1. 5, noot 95.

155 TB Shab. 83b n. a. v. Num. 19:14. Zie ook voorbeeld I (Yad, Hilkhot Talmud Torah 3:12).

156 Dewey (1922, p. 78). Het citaat staat in Allport ( 1961, p. 233).

157 Vergelijk dit met het door Allport aldus geamendeerde principe van Hebb: 'The motivational character of routine is much enhanced if it contains within itself the complicating stress of novelty' (Allport, 1961, p. 248). Het (ongeamendeerde) principe van Hebb luidt vólgens Allport aldus: 'Self-sustaining interests seem to reflect preoccupation with the novel when commingled with the familiar' (Idem, p. 247). Zie ook III. 2. 2 over 'functionele autonomie'.