Joodse traditie als permanent leren

299.

birth, the yezer ha-tov, which combats it, first makes its appearance 13 years later at the time of his bar-mitzvah ((zie Bar-mitz-wah*)) . . . and with the onset of the age of reflection and reason (cf. Eccles.R. 4:13, l)'. Zie ook Mid. Ps. 9:5. M. Avot 1:14. Prov. 22:6.

Maimonides' commentaar op M. Avot 1:16 (David, 1968, ch. 1, p. 15). Zie ook ARN¹, 12.

M. Avot 2:5. Zie ook Yad, talmud torah, 4:4.

Vgl. het interview met Safrai (par. 1. 3: vragen 2, 2b, 2c). Vgl. ook Bruners beroemde uitspraak ('hypothesis') : 'Any subject can be taught effectively in some intellectually honest form to any child at any stage of development' (Bruner, 1974, ch. 23, p. 413). Vgl. Bubers woorden in noot 40.

Voorbeelden hiervan in TB Ber. 29a en TB Kid. 81b. M. Avot 2:4. Vgl. noot 83.

TB Suk. 52a. Zie ook Heschel ( 1959, ch. 36, p. 370). Num. 20:12 (Moses) en II. Sam. 11 (David).

'Want er is geen rechtvaardige op de aarde, die goed doet en niet zondigt' (Eccles.7:20).

Vgl. de discussie in TB Kid. 40a, b en het beeld van de weegschaal: 'Stets betrachte sich der Mensch so, als habe er zur Hälfte Sünden und zur Hälfte Verdienste. Heil ihm, wenn er ein Gebot ausgeübt hat, denn er hat die Wagschale seiner Verdienste zum Uberwiegen gebracht; wehe ihm, wenn er eine Sünde begangen hat, denn er hat die Wagschale seiner Schuld zum überwiegen gebracht' (TB Kid. 40b, Goldschmidt, 1930-1936). Zie ook T.Kid. 1,13 en 14. Zie vooral de paragrafen II. 1.2 en III. 1. 6.

Maimonides citeert hier M. Avot 1:12: 'Heb de vrede lief en jaag haar na (we-rodeef) '. Het Engelse 'ensue' is een te zwakke vertaling. Yad, hilkhot deot 5:7. Hyamson ( 1965, p. 53b. ). Gen. 18:12. Onderstreping van mij. Gen. 18:13. Onderstreping van mij.

TB BM 87a, TB Yev. 65b, Gen. R. 48, Lev. R. 9:9. Meer voorbeelden van het prevaleren van de vrede boven de waarheid in Gen. 50: 16-17 en I. Sam. 16:2.

Zie bijv. DEZ, perek ha-Shalom. (Minor Tractates, 1965, vol. 2, pp. 597-602).