Joodse traditie als permanent leren

— Door middel van 'strikvragen', vragen die de leerling op een dwaalspoor kunnen brengen, toetst de leraar het weten van de leerlingen. Ook door 'strikhandelingen', handelingen die de leraar met opzet verkeerd verricht, controleert hij of de leerlingen opletten en of ze zich het vroeger geleerde nog herinneren. Soms stelt hij vragen die niet direct betrekking hebben op datgene waar de leerlingen op

dat moment mee bezig zijn. Dit ter stimulering van de ijver om te

7

herhalen en ter onderstreping van de noodzaak ervan.

— Gevorderde leerlingen, dwz. zij die op eigen kracht in staat zijn de hoofdlijnen in een talmudische discussie te volgen, krijgen de opdracht een 'essay' te schrijven over één bepaald thema, dat op verschillende plaatsen in de talmud behandeld wordt. Dit geeft de leraar

de mogelijkheid iets van het weten van de leerling te evalueren en de

8

leerling leert zijn weten schriftelijk te formuleren.

— Overhoringen vinden geregeld en meestal mondeling plaats. Maar belangrijker dan dit overhoren is het permanente leren zelf. Een leerling die de smaak van het leren eenmaal te pakken heeft, wordt in staat geacht zijn eigen leren al lerend te verbeteren. Of hij de smaak te pakken heeft en zich de gewoonte van het permanente leren al enigszins eigen aan het maken is, hoeft niet getoetst te worden. Het is immers direct zichtbaar en de leerling weet zelf wel hoe het met de permanentie van zijn leren staat.

De belangrijkste taak van de joodse school is echter niet een evaluerende, maar een initiërende en stimulerende: op school maakt de leerling met het leren kennis en de school is trots op elke leerling of oud-leerling, die zich tot een permanente leerling ontwikkelt. Dit geldt zelfs voor scholen, waar examens worden afgenomen en diploma's uitgereikt:

'((The)) students, who poured into the Yeshivah from near and far, what were they seeking? And what was the Yeshiva seeking to give them? Did the students undertake to complete their course work at the Yeshiva in order to become rabbis, like graduates of rabbinical schools in the West? Doubtless, some had this motive, but they were few in number and did not shape the character of the school. This was neither the motive of the Yeshiva, nor was its