Joodse traditie als permanent leren

169.

Beide verzamelingen maken deel uit van een groter systeem van regels, nl. een codex, en ze bevatten onder andere ook de reeds eerder genoemde studieregels 1 t/m 4 (zie III. 1. 3 t/m III. 1. 6). Ik citeer Maimonides en Karo volledig, omdat voorbeelden van uitwerkingen van studieregel 5 ('Plan het eigen leren') schaars zijn. Bovendien geven deze voorbeelden een goed inzicht in het verschijnsel halakhah, voor zover dit tenminste op 'leren' betrekking heeft. De lezer die de voorbeelden 1 en 2 te lang vindt, kan ze overslaan. Tenslotte zijn het voorbeelden en voorbeelden illustreren het betoog eerder dan dat ze het staven. De lezer die de voorbeelden 1 en 2 wél leest, druk ik op het hart er rekening mee te houden dat we hier met 'halakhah' te maken hebben en dat halakhah, los gedacht en geïsoleerd van aggadah, de joodse traditie eenzijdig en vertekend weergeeft (zie I. 1 en 1.2). Net zomin als een school uitsluitend te beoordelen is op haar schoolreglement of schoolwerkplan, is de joodse traditie dat op haar halakhah. De lezer bedenke dat de context van de voorbeelden 1 en 2 niet een versteende samenleving is, maar een in banen geleide levende traditie.

VOORBEELD 1: De regels van Maimonides (12e eeuw). Ik gebruik Goldman (1975), pp. 136-150. Hij citeert daar Maimonides' Hilkhot Talmud Torah met uitzondering van de regels 1:1-7,

2:1-7, 6:12-14 en 7:1-12. Vermoedelijk laat Goldman deze weg,

142

omdat hij vooral over 'adult education' schrijft en de door hem weggelaten regels over onderwijs aan kinderen en over het in de ban doen van leerlingen en geleerden en het weer opheffen van de ban gaan. Strikt genomen gaan de door Goldman weggelaten regels inderdaad niet over 'adult education', al gaan ze wel over permanent leren. Ik citeer Maimonides' 'Hilkhot Talmud Torah' wel volledig, omdat alle passages daarin voor de 'Joodse Traditie als Permanent Leren' relevant zijn. Aan het slot citeert Goldman ook nog enkele regels van Maimonides, die de hoge status van de studie van de Torah illustreren, maar op een andere plaats in diens codex staan. De gekozen vertalingen in het Engels zijn alle van dezelfde vertaler.

The first great compendium of J ewish jurisprudence was the Mishneh Torah, popularly called the Yad Hazakah ("Strong Hand"), by Moses Maimonides, completed in the year 1180. Maimonides designed his