Joodse traditie als permanent leren

142.

III. 1.1. Het leren van vrouwen en meisjes

Bij PL wordt de mens als leerling opgevat en wordt leren als een algemeen menselijke activiteit bestempeld (vgl. par. 2. 3). Met 'mens' wordt hier man, vrouw of kind bedoeld en een leerling(e) is een mens die leert. 'Leren' en 'leerling(e)' zijn bij PL begrippen die eerder met het leven, opgevat als leerproces, te maken hebben dan met formele, geïnstitutionaliseerde onderwijsleerprocessen zoals die bij opleidingen, scholen en universiteiten aangetroffen worden (vgl. par. 2. 4).

Aangezien niet elke menselijke activiteit leren is en de ene mens meer met leren bezig is dan de andere, neemt het leren in het leven van de ene mens een andere plaats in dan het leven van de andere mens. In de joodse traditie is er in dit opzicht een duidelijk verschil tussen man (jongen) en vrouw (meisje),

In het algemeen kan gesteld worden dat de plaats, die het leren in het leven van de joodse vrouw (in de joodse traditie) inneemt, vergeleken met de plaats die het bij de joodse man (in diezelfde traditie) inneemt, gering is. Pas in deze eeuw is daar een kentering in gekomen en is een geleerde joodse vrouw al lang niet meer een unicum, alhoewel een vrouwelijke talmoedgeleerde dat nog wel is. Vrouwen werden anders opgevoed dan mannen en de positie van de vrouw was een andere dan die van de man. Het is hier niet de plaats om die positie te analyseren*, maar in het algemeen is de rol van de vrouw in de joodse traditie te specificeren in termen van 'dienstbaarheid', '(t)huis' en 'gezin', zoals bijvoorbeeld in het volgende fragment gebeurt:

'Jewish women have been culturally and religiously colonized into acceptance of their identities as "enablers". Jewish society has projected a uni-dimensional "proper" role for women which denies to them the potential for fulfillment in any area but that of home and family'. ^

De talmoed beschrijft het geringe aandeel van de vrouw in de studie van de Torah en ook de aard van dit aandeel in de volgende, veelzeggende woorden, die ook het hierboven geciteerde fraai illustreren: