Joodse traditie als permanent leren

125.

lijke verplichtingen niet mee ontlopen. Maar wie in de naam van Jezus een politiek subversief programma wil opstellen, die moet zich wel afvragen of hij aan God en aan diens Zoon heeft gedacht. Ik heb daar mijn twijfels aan. Natuurlijk moet men met de lijdenden meevoelen. Maar ook: zalig zijn zij die omwille van de gerechtigheid vervolgd worden. Er is ook plaats voor het martelaarschap. Dat waren de heren vergeten. Daarom vind ik ze niet Jesuanisch. En natuurlijk zijn ze dat niet. De rooms-katholieke kerk heeft haar opdracht Jezus' boodschap door te geven niet goed vervuld. Ze zag die boodschap als een preek voor monniken, maar de kleine mensen hield ze buiten de bijbel. Zo belette de kerk de mensen echt vanuit het oude en het nieuwe testament te leven, terwijl zijzelf intussen

39

de wereldlijke machten ondersteunde, de rijken hielp, enzovoorts". '

II.2.3 Gods partner

Het is te hopen dat het gebruik van grote woorden, zoals bijvoorbeeld 'godsdienst', 'monotheïsme', 'traditie', 'gezag', 'wereldbeeld', 'mensbeeld' enz. de betekenis van het begrip 'Torah' niet verduistert. Met 'Torah' wordt meer een manier van leven (way of life) bedoeld dan een denksystematiek (system of thought). Pompeuze begrippen, die in het menselijke leven niet geconcretiseerd kunnen worden, zijn geen Torah-begrippen. De eenvoudige manier, waarop over God gesproken wordt in relatie tot de mens, moge dit illustreren.

God is niet veraf, maar dichtbij:

'God does not dwell beyond the sky. He dwells ,

we believe, in every heart that is willing to 40

let Him in'

God en mens zijn partners die elkaar nodig hebben en een overeenkomst (verbond) gesloten hebben:

'There is only one way to define Jewish religion ((joodse traditie, Torah)). It is the awareness of God's interest in man, the awareness of a covenant, of a responsibility that lies on Him as well as on us. Our task is to concur with His interest, to carry out His vision of our task. God is in need of man for the attainment of