Joodse traditie als permanent leren

117.

II. 2. 1 Het menselijk vermogen om permanent te leren

Wanneer begint een mens voor het eerst te leren? Wetende dat in de joodse traditie 'teksten' uitermate belangrijk zijn, is het antwoord dat op deze vraag gegeven wordt, verrassend. Het leren begint namelijk al voordat een leerling nog een tekst kan begrijpen en wel voordat hij geboren wordt:

'The notion that a child's moral character could be influenced by the mother's activities during pregnancy goes back to the Biblical story of Samson whose mother was told not to drink wine nor strong drink, nor to eat any unclean thing . Thus the Talmud records that pregnant women sought to influence the developing embryo by listening to the voice

2 3

of the learned engaged in the study of Torah ' .

4

Aangezien PL zich beperkt tot het leren van de wieg tot het graf ,

zal hier op het prenatale leren niet ingegaan worden. Om dezelfde

5

reden zal het leren na de dood ook niet besproken worden .

Het leren waar het bij PL om gaat, begint in de wieg: 'We are told that the great teacher Shammai removed part of the roof of his house in order to convert the space beneath it into a Sukkah ((loofhut)), so that his infant grandson in a crib could participate in the mitswah of living in a Sukkah during the Festival of the Tabernacles ((loofhuttenfeest))'. ^

Voor degene die zijn hele leven blijft leren, geldt dat met zijn leeftijd zijn wijsheid blijft toenemen:

'The learned - or to be more exact - those

who continue to study, the older they grow,

7

the greater becomes their wisdom'. Tot in hoge ouderdom ('tot het graf') is het nog mogelijk om met

vrucht de Torah te bestuderen en in de al eerder geciteerde mislijs

nah '((Bestudeer de Torah steeds weer,)) draai je om en om in haar, want alles is in haar bevat' wordt ook nog opgemerkt: