Een schaap vangen

Die problematieken hebben met elkaar te maken, maar ze zijn niet hetzelfde, ook al wordt dat vaak wel gesuggereerd. Ik wil proberen enig licht te brengen op deze materie, waarbij ik ook zal wijzen op wat ik noem de lege sociale ruimte van de joden in Nederland.

De problematiek van de eerste en de tweede generatie is bekend. Ik hoef niet uit te leggen welke moeilijkheden de eerste generatie heeft met het verwerken van haar trauma’s, met het verlies van familie en de sociale leefwereld. De problematiek van de tweede generatie is ook bekend: opgroeien met getraumatiseerde ouders, voor wie je extra lief moet zijn, wier angsten en verdriet je nooit kunt wegnemen, ten behoeve van wie je de eigen agressie onderdrukt, voor wie je de rol van ouder op je neemt omdat zij de rol van ouder voor jou nauwelijks kunnen vervullen (parentificatie), voor wie je de plaats van alle anderen-die-er-niet-meer-zijn moet innemen, terwijl je juist dat nooit zult kunnen, enzovoort, enzovoort.

Prof. Dasberg heeft gelijk als zij stelt dat je als kind geen deel hebt aan de trauma’s van je ouders. Zij hebben de trauma’s opgelopen, niet jij. Al gaat ze eraan voorbij dat de identificatie van kinderen met de ouders soms zo ver gaat -soms gewild door de ouders, soms ongewild, vaak beide -dat het kind niet meer weet of het zelf de vervolging heeft ondergaan of niet; ik spreek uit eigen ervaring.

Maar zelfs als deze identificatie niet optreedt, dan nog blijft het leven met getraumatiseerde ouders moeilijk genoeg. Dasberg toont daar weinig begrip voor.

Er is echter één aspect van de problematiek van de tweede generatie dat heel weinig aan de orde komt, en dat is volgens mij waar prof. Dasberg de mist in gaat. Specifiek aan kinderen die met getraumatiseerde (joodse) ouders opgroeien, is dat ze worden opgevoed voor de volgende oorlog, of op zijn