Een schaap vangen

waar je thuishoort; je hebt een achterland waarnaar je je terug kunt trekken, je hebt een achterland waarnaar het gastland je desnoods terug kan sturen. Dat er een geografisch gebied is waarin je thuis bent, waar je hoort, waar je moet worden teruggenomen, betekent dat je geen vreemdeling bent die zal blijven, je bent geen gast waarmee een permanente relatie moet worden aangegaan, je bent een vreemdeling, een toerist, een doorreizende die slechts tijdelijk aanspraak maakt op gastvrijheid, respect, hartelijkheid, onderdak. Buiten de grenzen van je eigen geografische gebied hoeven de gastheren en gastvrouwen zich alleen maar oppervlakkig met je bezig te houden; ze zijn verantwoordelijk voor je ogenblikkelijke welzijn, maar niet voor je bestaan als zodanig. Daarvoor - voor je bestaan als zodanig - is je eigen land, met zijn eigen geografische gebied verantwoordelijk.

Nationalisme - ik heb het nog steeds over de milde vorm -gaat ook over je thuis voelen in je eigen cultuur, die verschillende onderdelen heeft: geschiedenis, literatuur, muziek, zeden en gewoonten, feesten, taal, bouwkunst, kunst, de inrichting van de natuurlijke omgeving, de machtsverhoudingen tussen de seksen, filosofische uitgangspunten enzovoorts. De Van Dale geeft twee definities van nationalisme: een neutrale en een ongunstige. De neutrale luidt als volgt: nationalisme is het streven naar nationale eenheid en onafhankelijkheid. De ongunstige: nationalisme is het streven om al wat als nationaal wordt beschouwd te bevorderen en te accentueren, gepaard met een afkeer van het vreemde.

Die afkeer van het vreemde waarmee nationalisme gepaard gaat in het ongustige geval, is het joodse volk niet vreemd. Althans, dat moet men concluderen als men Tanach nauw-